Normal olarak bir çocuk gebeliğin 38. haftası ile 42. haftası arasında doğar (bu süre son adetin ilk gününden itibaren hesaplanır). Çocuk dünyaya gelmeye hazırdır.

Eskiden doğum kilosu 2.500 gramdan az olan çocuklara erken doğmuş (prematüre) denirdi. Ancak günümüzde gebeliğin 28. haftası ile 38. haftası arasında doğan çocuklara erken doğmuş (prematüre) denmektedir. Organların gelişmişliği kilodan çok gebelik süresine bağlıdır.

Prematüre bir çocukta özellikle akciğerler tam gelişmemiştir. Solunum sırasında akciğer kabarcıklarının katlanmasını önlemek için gerekli olan özel bir madde (yüzey aktif) bu çocuklarda çoğunlukla yeterince gelişmemiş olur. Bu tür durumlarda ciddi bir hastalık (saydam zar hastalığı) ortaya çıkabilir. Bu hastalık şeker hastası (diyabetik) olan annelerin çocuklarında ve sezaryenle doğan çocuklarda da görülebilir.

Çok küçük prematüre çocuklarda beyindeki solunum merkezi henüz tam gelişmemiş olduğu için, solunum zaman zaman durabilir (apne). Çocuğun sırtına hafifçe vurularak solunumun devam etmesi sağlanır. Prematüre bebeklerde ısı düzeni çok bozuktur ve hastalığa yakalanma tehlikesi çok büyüktür. Durumlarının ciddi olması halinde özel bir aygıta (enkübatörde) konularak bakılmalıdırlar.

Bazı refleksler henüz gelişmemiş ya da az gelişmiş olabilir. Yutma refleksinin olmaması nedeniyle, çocuğa verilen besinin nefes borusuna girme tehlikesi vardır.

Zamanında doğan bebeklere kıyasla, prematüre bebeklerde "normal" sarılık daha çabuk belirir ve daha uzun sürer. Erken doğum nedenleri ya anneden ya da çocuktan kaynaklanır. Zeka geriliği (mongolizm), kalp çarpıklıkları gibi doğuştan olan bozukluklar önem kazanır. Erken doğum sorunları gebeliğin 16. haftası ile 28. haftası arasında doğan bebeklerde daha da ağırlaşır. Gebeliğin 42. haftasından sonra doğan çocuğun da yaşama şansı azdır. Plasenta, 40. haftadan sonra bozulmaya (yozlaşmaya) başladığı için bebek tehlikeli bir duruma girer.

Geç doğumun nedenleri ise tam olarak bilinmemektedir. Çocuğun kilosu, gebelik süresine göre beklenen ağırlıktan daha az ise, az gelişmişlikten ya da gelişme güçlüğünden söz edilir. Gelişme güçlüğünün nedeni çocuktan olabileceği gibi anneden ya da plasentadan da ileri gelebilir. Ancak, genellikle açık bir neden bulunamaz. Gelişme güçlüğü olan çocuklar incedir, kuru, kırışık, açık pembe bir derileri vardır ve çoğunlukla uyanık ve çok canlıdırlar. Bunlar, küçük ama ince olmayan kırmızı bir derileri olan ve epey hareketsiz prematüre çocukların aksine özellikler gösterirler.

Rhesus çocukları her zaman (Rh +) grubundandır: yani, alyuvarlarında rhesus faktörü vardır. Böyle durumlarda anne her zaman (Rh-) grubundandır. Bu kalıtsal bir özellik olduğu için, çocuğa bu faktör (Rh +) grubu olan babadan geçmiş olmalıdır. Hiç kimsenin rhesus faktörüne karşı doğal antikorları yoktur. (Rh +) grubunda olan kişiler için rhesus faktörü bedenlerinde doğal olarak var olan bir madde olduğu için, bu insanlarda antikor üretilmez. Ama (Rh-) grubunda olanlar antikor üretebilirler. Bu olay (Rh +)grubunda bir çocuğu olan (Rh-) grubundaki annelerin yaklaşık üçte birinde görülür (rhesus uzlaşmazlığı). Annede üretilen antikorlar anne için zararlı değildir, ama çocuğun kanına girerek Rh + olan alyuvarları yok etmeye başlarlar. Bu, yeni doğan bebekte kansızlığın yanı sıra kan hastalığına ve

Karaciğer ve dalak gibi yerlerde ve kemik iliğinde alyuvar üretiminin artmasına yol açar. Ayrıca, (Rh-) çocuklarda, beyne zarar veren alyuvar artıkları nedeniyle hemen doğum sonrasında ağır bir sarılık ortaya çıkar. Bu hastalık genellikle öldürücüdür ve yaşamlarını sürdürebilen çocuklar geri zekalı ya da spastik olabilirler.

Çocuğun alyuvarları annenin kanına geçerse, anne rhesus faktörüne karşı antikorlar üretir. Bu, bir ölçüde gebeliğin son üç ayı içinde ancak temel olarak, doğumdan hemen önce ve  doğum sırasında gerçekleşir. Sezaryen gibi ameliyatlar çocuğun kanının annenin damarlarına girmesini büyük ölçüde arttırır. Bu nedenle (Rh + )grubunda olan ilk çocukta kan hastalığı çok az görülür, ikinci ve üçüncü (Rh +) çocuklarda hastalığın ciddiyeti artar. Gebelik sırasında çocuğun durumu annenin bedenindeki antikorlar incelenerek saptanabilir. Ancak bu belirtiler yalnızca ilk gebelik sırasında açıkça anlaşılabilir. Amniyos suyunda alyuvarların artıklarının olup olmadığının incelenmesi daha büyük bir kesinlik sağlar. Çocuğun çok kötü bir durumda olmasına karşın yaşama olasılığının olduğu anlaşılırsa, doğum yapay olarak başlatılır ve doğumdan sonra çocuğun kanı değiştirilir. Çocuğun göbek damarına takılan bir sonda aracılığıyla (Rh +) kanın bir kısmı (Rh-) kan ile değiştirilir. Bu kan antikorlar tarafından yok edilmediği gibi, birçok antikor da bu şekilde yok edilir. Bir kaç hafta sonra antikorlar kendiliğinden kaybolurlar. Günümüzde, henüz doğmamış olan çocuğa da kan nakli yaparak kanını değiştirmek olanaklı olduğu için kansızlık tedavi edilebilmektedir. Yaşama şansı çok az olan, çok kötü durumdaki çocuklara uygulanır. Alyuvarlar annenin karnından çocuğun karın boşluğuna şırınga edilir. Bunlar buradan çocuğun kanına geçerler. Bu işlemi gerçekleştirmek için çocuğun karın boşluğunun yerini saptayabilmek amacıyla zıt renkli bir madde amniyos suyuna şırınga edilir. Çocuk bunu içer ve 24 saat sonra alınan bir röntgen filminde bağırsaklar açıkça görülür. Çocuk tehlikeden kurtuluncaya kadar, kan nakli işlemi bir kaç kez yinelenir. Ender olarak kan hastalığı rhesus faktörü nedeniyle değil de, kan uyuşmazlığı nedeniyle ortaya çıkabilir. Bu, annenin kan grubunun O (bu durumda annenin kanında doğal olarak A ve B kan gruplarına karşı antikorlar bulunur) ve çocuğun kan grubunun ya da B olması halinde olanaklıdır.

Yeni doğmuş bebekten kan hastalığı, ilk (Rh +) çocuğun doğumundan hemen sonra anneye D-gammaglobulin iğnesi yapılarak önlenebilir, antikorlar annenin bedenine girmiş olan (Rh +) alyuvarlara karşı tepki oluşturarak, annenin kendisinin antikor üretmesini engellerler. Anti-D-gammaglobulin bedenlerinde yüksek miktarda antikor bulunan kadınların kanından hazırlanır. Eğer anne zaten antikor üretmiş ise, bu uygulama yararsızdır.

Çocuğun doğum sırasında bir zedelenmeye uğraması sonucu oluşan doğum zedelenmelerine ve gebelik dönemindeki bozukluklara doğuştan olan bozukluklar denir. Yaygın olan doğum zedelenmeleri genellikle doğumların neden olduğu felç ve kırıklardır. Kırıkların içinde köprücük kemiği kırığı en sık rastlanılanıdır. Bu durumda kolu göğsün yanına bağlamak tedavi için yeterlidir. Önemli bir doğum zedelenmesi doğum sırasında oksijenin yetersiz olması nedeniyle beynin zarar görmesidir. Bunun sonucunda solunum merkezi felç olur ve solunum yeterince çalışmaya başlamaz. Kalp ve kan dolaşımı da oksijen yetersizliği nedeniyle aksar. Solunumu duran bir çocuk hemen tedavi edilmezse beyin zedelenmesi süreklilik kazanır ve çocuk fiziksel ya da akli olarak sakat kalabilir. Plasentada bir kanama, göbek kordonunun sıkışması ya da anneye doğum sırasında verilen ağrı kesici ilaçlar çocuğun solunum merkezinin felç olmasına yol açarak çocuğun solunumunun durmasına neden olabilir.

İlkin bebeğin kalbi stetoskop ile dinlenerek normalin dışında sesler gelip gelmediği kontrol edilir. Nefes alışına dikkat edilir; hızlı hızlı ya da zorlukla nefes almaması gerekir. Genel bir muayene bunları izler: gözleri incelenir; damağının yarık olup olmadığına, diline bakılıp parmakları sayılır. Elle karnı ve çevresi yoklanarak iç organlarının, özellikle böbreklerinin normal büyüklükte olup olmadığı anlaşır. Cinsel organlar da dikkatle gözden geçirilir.

Erkek çocuklarda erbezlerinin skrotumun içine inip inmediği önemlidir. Bacaklar, kalça çıkığı olup olmadığını anlamak üzere muayene edilir. Bu, özellikle makatla gelen çocuklarda doğum sırasında meydana gelen bir bozukluktur. Basit bir tedavi ile düzeltilebilecek olan bu bozukluk zamanında saptanamazsa ileride tedavisi güçleşir ve ameliyat gerektirebilir. Ayrıca refleksler de kontrol edilerek beyin ve kasların normal çalışıp çalışmadıkları kontrol edilir.