Çağdaş toplumlarda, ister bilinçli ister bilinçsiz olsun, erkek ve kadın arasındaki ilişkide çok önemli bir rol oynayan ideal romantik aşk sevecenlik birlikte olmayı istemek, bir şeyleri paylaşmak, eşine sadık olmak gibi duyguların ve cinselliği de unutmamanın büyük önem taşıdığı bir ilişkiler bütünüdür. Bir kadın ile bir erkek arasındaki bu ilişkide aşk kavramı altında bir araya toplanan unsurlar her şeyden önce kişisel duygulardır. Herkes aşkın ne anlama geldiğini bilir ama aşkın gerçekten ne olduğu yüzyıllar boyu her tür bilim adamı ve düşünür için bir sorun olmuştur. Aşk kavramını genel geçerliliği olan terimlerle tanımlayabilmek son derece güçtür.

Üstelik ilişkilerin tümü, söz konusu toplumda kabul edilen ideal ile çakışmayabilir. Çağdaş toplumların dışındaki pek çok geleneksel toplumda evliliğin aşk idealinin yerine getirilmesinden oldukça farklı işlevleri öncelikle gerçekleştirdiğini söylemek olanaklıdır. Birçok durumda evlilik, bir toplumda var olan ilişkiler karmaşası içinde (çok önemli olmakla birlikte) yalnızca bir bağdır ve sınırlı geçim araçlarının dağıtımında önemli bir rol oynar. Bu durumlarda eş seçiminin bütünüyle serbest olmaması anlaşılabilir bir olgudur. Ancak eş seçiminin serbest olmaması zorunlu olarak erkek kadın ilişkisinin iyi olmasını engellemez. Ayrıca bu toplumlarda da romantik aşk idealinin hiç bir zaman bütünüyle olmadığı da söylenemez. Eskiden Batı'da da evlilik ailece çözümlenmesi gereken bir sorundur. Yaşamdaki birçok iyi şey gibi, aşk ideallerinin gelişmesi de yalnızca yüksek sınıfların ilgilenmeye zaman ayırabildikleri bir şeydi. Onlar için bile aşk ve evlilik iki ayrı bütündü. Ancak 18. yüzyılda varlıklı burjuvazi aşk ideallerini benimsedi ve evlenecek yaşa erişmiş bakirelere ilişkin ahlaki kavramı geliştirdi. Kadının evlilikteki rolü bir temele bağlandı. Toplumda kadının fiilen hiçbir söz hakkı yoktu ama kendi duygularına dayanarak evlilik eşini seçmesi gittikçe daha çok kabul edilmeye başlandı.

Sanayi devriminin yarattığı toplumsal değişiklikler evlilik, boşanma, aile, kadının konumu ve cinsellik gibi konulardaki görüşleri değiştirdi. Bizim şimdi doğal olarak kabul ettiğimiz düzenleme yavaş yavaş 20. yüzyıl başlarında oluşturuldu ve ancak İkinci Dünya Savaşı'ndan itibaren gerçekten geçerlilik kazandı.

Aşk ideali insanların birbirleriyle yaşama biçimlerini büyük ölçüde etkiler. Batı toplumlarında eşler küçük aile birimleri içinde yaşarlar. Birbirlerine büyük ölçüde dayanırlar, bu büyük yararlar sağlayabilir. Ancak bağımlılığın bu denli büyük olması tedirginlik ve çelişki ikisinin de toplumsal sürece katılabilmeleri gerekir. Evlendikten sonra erkekler her zaman toplumun bir parçasını oluşturmuşlardır. Ancak evli kadınlar için bu pek geçerli olmamıştır. Kadının rolünün büyük ölçüde aile içinde olduğu kabul edilmiş diğer kişilerle kurulacak bağımsız ilişkiler çoğunlukla diğer evli kadınlarla (kadın çevreleri) sınırlı tutulmuştur. Kadın toplumsal açıdan erkeğe eşit tutulmamıştır. Örneğin erkek uzun süre ailesinin reisi olmuş evli kadınların dışarıda çalışmasına izin verilmediği için kadınların bir meslek edinmeleri de amaçlanmamıştır. Oysa serbest eş seçiminin vazgeçilmez bir koşulu eşitlik ilkesidir. Günümüzde kadın özgürlükleri hareketinin arkasındaki itici güçlerden birisi var olan toplumsal eşitsizlik ile eşitlik ilkesi arasındaki çelişkidir. Özgürlük hareketleri erkek ve kız çocukların ileride toplumda belli bir rolü benimsemelerini sağlayacak bir biçimde yetiştirilmelerine dayanan belirli rollere göre davranma biçimlerine kesinlikle karşıdırlar. Erkeklerin cesur, akıllı, etkin olmaları ve kendilerini geçindirecek bir uğraşa sahip olmaları gerekir; kadınları ise hassas, duygusal, kararsız ve edilgen olmaları beklenirdi ve onlara tanınan tek rol kendi aileleri içindeki rol idi.

Günümüzde bir kadının aile içindeki rolünü çok kısıtlayıcı bulması halinde başka bir yaşam biçimi seçmesine olanak tanınması gerektiği gittikçe daha çok benimsenmektedir. Eğer çocuk sahibi olmak istemiyorsa kendi mesleğini geliştirebilmeli ya da eşiyle ailesini birlikte yürütebilmelidir. Bu durumda erkek aileye bakım işini kısmen ya da tamamen üstlenir (rol değişimi). Çocuk bakımının ve yetiştirmenin gerektirdiği uzun süre eşlerin toplum içindeki etkinliklerini engellediği için gittikçe daha çok sayıda çift, çocuk yapmamayı yeğlemektedir (isteğe bağlı çocuksuzluk).

Yakın zamana kadar boşanma bir istisnaydı, ancak son yıllarda boşanmaların sayısı giderek arttı. Bunun nedeni eskiden evliliklerin daha iyi olması değil, boşanma karşısındaki engellerin giderek azalmasıdır. Bu engeller parasal (iki evin geçimi bir evinkinden daha çoktur), toplumsal (boşananlara kuşkuyla bakılırdı) ve yasal (boşanma nedenleri) nitelikte idi. Boşanma aşk idealinin en uç sonucu olarak görülebilir. Bir evlilikteki duygusal ve cinsel anlaşmanın sona erdiği noktada bu zayıf ilişki evlilikte var olan diğer tüm bağları (parasal, ortak ev, hatta çocuklar) gölgelemeye başlar.

Kişinin bir ilişkiyi yetersiz bulması, kısmen söz konusu kişinin ilişkiden neler beklediğine bağlıdır: yüksek idealleri olan bir kişinin tatmin olması daha güçtür. Evlilikleri başkaları tarafından ayarlanan kişilerin beklentileri daha az olacağı için, evlilikleri beklenenden daha iyi gelişebilir. Öte yandan beklentilerimiz okuduklarımız, reklamlar, filmler vb. tarafından belirlendiği için gerçekliğin kendisi bir düş kırıklığı olabilir.

İlişkilerde ortaya çıkan sorunlara yeterince dikkat edilmemesi bunun bir göstergesidir. Örneğin kadın dergilerindeki aşk öyküleri genellikle "gerçek aşk" hakkındadır; artık sevgililerin mutluluğunu engelleyecek hiç bir şey yok gibidir. İdeal bir eşle iyi bir ilişkiyi bile sürdürmenin nedenli güç olduğuna ve çaba gerektirdiğine hiç değinilmez. Birbiriyle yoğun, yakın ve duygusal temas her zaman gerginlik ve çelişki yaratır. Dürüstlük en önde gelen koşullardan birisidir; anlaşmazlıklar her zaman tartışılmalıdır; hemen herkes şu ya da bu zamanda kuşku, endişe ve belirsizlik duygularına kapılabilir. Bu insanın karşısındaki kişiyle olan ilişkisini her zaman yeniden kanıtlaması gerektiğini gösterir. Duygular yoğunlaştığı zaman kolaylıkla kavgaya yol açar ve kavgaların kaçılacak değil, değerli bir şey olduğunu kabul etmeyi öğrenmek son derece önemlidir. Bu tür ilişki biçimini daha geniş bir toplum kesiti içinde öğrenmek olanaksızdır. İşte, okulda, kulüplerde, vb. insanların birbirleriyle ilişkileri çok daha resmidir ve bu ilişki biçimi çelişkileri çözmek yerine bunları görmemezlikten gelmeyi amaçlar. Bütün bunları öğrenmenin en ideal zamanı çocukluktur, insanın içinde yetiştiği ailesiyle birlikte olduğu zamandır. Böyle bir ilişkinin var olmadığı ailelerde yetişen çocuklar büyüdükleri zaman bunu deneme ve yanılma yoluyla öğreneceklerdir. Bu onların çok daha fazla çaba göstermesini gerektirecektir. Aslında aşkla ilişkisi olmayan birçok başka etmen de evlilik için verilen kararı belirler. Yalnız olma korkusu, bakılma isteği, cinsel ilişki gereksinimi ve birçok kadın için sıkıntılı bir işten kaçış bu etmenlerin bazılarıdır.