Diğer özelliklerin tamamen kadınsı olduğu düşünülür ve bu nedenle bu tür özellikler kız çocuklarında özendirilir, erkek çocuklarda ise cezalandırılırdı. Benzer şekilde, erkekler de kızların nasıl olmaları gerektiğini öğrenirler ve daha sonra da ideal cinsel role en uygun olan kadınları ararlar; aynı şey kızlar için de geçerlidir. Son yıllarda toplumumuzda cinsel role ilişkin daha büyük bir özgürlük benimsenmiştir. Ancak bu gelişme henüz başlangıç evresindedir. Son yıllarda cinsel rolün özellikleri de büyük ölçüde değişmiştir. Günümüzde artık kadınlarında cinsel ilişkiden bütünüyle zevk aldıkları kabul edilmektedir. Bu 30 yıl önce genellikle kabul edilemez bir olgu idi. Ayrıca erkeklerin de eşlerine ve çocuklarına karşı kibar olmaları, onlara iyi davranmaları daha çok beklenmektedir. Erkeklerin normal cinsel yönelişleri kadınlara, kadınlarınki de erkeklere doğrudur. Bu, üremeye olanak verdiği için biyolojik açıdan kolaylıkla doğrulanmaktadır. Ancak, bunun doğuştan gelen bir davranış biçimi olması zorunlu değildir. Eşcinsellikte cinsel yöneliş farklıdır; erkekleri cinsel yönden çekici bulan erkeklere (eşcinsellik) ya da kadınlara yönelen kadınlara (sevicilik) eşcinsel denir. Ayrıca cinsel olarak hayvanlara (hayvancılık) ya da nesnelere (fetişizm) yönelik olan insanlar da vardır. Ancak bütün bunlar kişinin gerçekten istediği kişiyle cinsel ilişkide bulunamadığı zaman genellikle ortaya çıkan cinsel yönelişlerle karıştırılmamalıdır. Örneğin cezaevinde yatan birçok insan başka bir seçenek olmadığı için eşcinselliğe kaymaktadır; cezaevinden çıkar çıkmaz bu davranışları kaybolur. Böyle bir yönelişin kolaylıkla uygulanabilmesi olgusu cinsel yönelişin doğal olarak tamamen biyolojik olmadığını kanıtlamaktadır. Her insan kendi içinde tamamen bireysel olan bir cinsel kimliği, cinsel rolü ve cinsel yönelişi birleştirir; bunların oluşumu çocuklukta başlar ve daha sonraki deneyimlerle tamamlanır. Bütün bu süreçte anne baba önemli bir rol oynar. Örneğin birçok psikologa göre, özellikle anne yalnızca kızları için kadınların nasıl davranmaları gerektiğine (cinsel rol) ilişkin bir örnek olmakla kalmaz, aynı zamanlarda erkeklerin ilgisinin nasıl çekileceğine ya da onların nasıl etkileneceğine ilişkin bir örnek oluşturur. Baba ile olan ilişkinin de cinsel kimlik ve yöneliş üzerinde büyük bir etkisi vardır. Birçok psikologa göre, yuva öncesi evrede babanın ilgisini çekmek için anne ile kız çocuğu arasında bir tür rekabet vardır. Buna Ödip kompleksi denir. Babanın cinselliğe yaklaşımı (açıkça zevk alınabilecek hoş bir şey olarak ya da ancak fark edilmezse hoş olan bir şey ya da tiksinilecek bir şey olarak vb.) annenin yaklaşımından çok daha büyük ölçüde kız çocuğunun cinselliğe yaklaşımını belirler. Erkek çocuklar için bunun tam tersi geçerlidir. Yapılan araştırmalar ABD ve Avrupa ülkelerinde yaşamı boyunca en az bir eşcinsellik deneyi geçirmiş olanların erkekler arasında % 50, kadınlar arasında % 35 gibi yüksek oranlara ulaşabildiğini ortaya koymaktadır. Bu durumun açıklanmasında, eşcinselliği duygusal gelişmede ortaya çıkan sapmalarla ilişkilendiren Freud'cu yaklaşımlar da yetersiz kalmaktadır. Annesine karşı duyduğu aşırı bağlılığın babaya karşı umutsuz bir karşıtlıkla bütünleşmesi sonucu kişiliğin ve davranışların anneyle özdeşleştirilmeye çalışıldığı, sonuçta erkek de kadınca davranışların egemenlik kurduğu durumlar vardır. Ancak bu tür durumlar, sorunun hiç bir biçimde babaya karşı sürdürülen bir karşıtlıkla ilişkilendirilmesine olanak bulunmadığı durumların yanında azınlıkta kalmaktadırlar. Hiç bir yaklaşımın tek basma eşcinselliği açıklamaya yetmemesi farklı koşullarda, farklı ilişkiler içinde ve farklı kişiliklerde bu yaklaşımlardan birinin ya da birkaçının birden geçerlik kazanabilme olasılığını güçlendirmektedir. Ancak kesinlik kazanan nokta transvestizm (karşı cinsiyetin giysilerini giymek tutkusu), transseksüalite (cinsiyet değiştirme arzusu), biseksüalite (cinsiyet gelişmemesi ve hem homo, hem de hetero özelliklerin taşınması) gibi eğilimlerin eşcinsellik kapsamı içinde yer aldıklarıdır.

Eşcinsellik eski çağlardan günümüze kadar toplum içinde genellikle yadsınmıştır. Bununla beraber bazı toplumlarda, örneğin eski Yunan'da normal karşılandığı da olmuştur. Bu konuda yapılan araştırmalar bazı ilke toplumlarda eşcinselliğin tepki görmediğini ortaya çıkarmıştır. Bunlardan bazısında eşcinsellerin bir arada yaşayabildikleri, karşı cinse özgü giysileri serbestçe giyebildikleri saptanmıştır. İlkel toplumlarda eşcinselliğin, daha az yaygın olmakla birlikte, kadınlar arasında da var olduğu ve yapay organlar kullanıldığı bulunmuştur. Bazı şamancı topluluklarda ise eşcinsellerin gizli güçlere sahip oldukları varsayılmıştır. Buna karşılık, bazı ilke toplumlarda eşcinsellerin ölüme kadar varan sert önlemlerle cezalandırıldıkları da görülmüştür. Ancak en ağır cezaların uygulandığı toplumlarda da eşcinsellik ortadan kalkmamıştır. Eşcinselliğin geçmişine yönelik araştırmalarla birlikte bu cinsel eğilimin nedenlerine ilişkin çeşitli görüşler ileri sürülmüştür. Bunlar arasında başlangıçta yaygınlık kazanan, eşcinselliğin cinsel güdülerde bir bozuşma sonucu ortaya çıkan kalıtsal bir sapkınlık olduğu görüşü olmuştur. Kadınımsı erkekler ya da erkeksi kadınlar kişideki cinsel özelliklerin normal gelişmelerini tamamlayarak "erkek"liğe ya da "dişi"liğe ulaşamamalarının örnekleri olarak gösterilmişlerdir. Ancak bu konuda yapılan bilimsel çalışmalar cinselliğin görünüş de sanılabileceği gibi, birbirinden kesin dışlamalarla ayrılabilen iki kutup oluşturduğu konusunda ciddi kuşkular uyandırdı. Bazı hayvanlarda örneğin kelebeklerde, bir cinsiyetten diğerine geçiş kutuplaşma biçiminde değil, tedrici olmakta, iki cinsiyet arası oluşumlar ise tüm hayvanları kapsayan bir yaygınlık göstermekteydi. İnsanlarda ise erkeksi ya da kadınsı olarak nitelenen özelliklerin yaşamda tam bir cinsel kişiliği bütünüyle belirlemeye yetmediği görülmekteydi.

Eşcinselliğin nedenlerine ilişkin ikinci yaygın görüş bunun iç salgı bezlerindeki dengesizliklerden kaynaklandığı görüşüdür. Ancak bu görüş de kanıtlanabilmiş değildir. Erkeklere kadın hormonlarının verilmesinin eşcinselliğe yol açmadığı, eşcinsel erkeklere erkek hormonlarının verilmesinin ise cinsel doyumsuzluğu arttırarak eşcinsellik eğilimini güçlendirdiği görülmüştür.

Günümüzde karşı eşin isteğine aykırı olarak yapılan cinsel hareketlerin bir sapıklık olduğu kabul edilmektedir. Bunlar çoğunlukla, eşiyle kapsamlı, ortak bir ilişki kuramayan kişiler tarafından yapılan zorlayıcı hareketlerdir. Bu nedenle normal davranıştan ayrılan cinsel davranışa sapma demek daha doğru olur. Sadizm cinsel boşalma ve doyum sağlamak amacıyla bir başka kişiye acı verilmesi; mazoşizm ise acı duyarak cinsel doyum sağlanmasıdır. Bunlar eşler tarafından bir ilişkide karşılıklı uygulanırsa, buna sado-mazoşizm denir. Teşhircilik dikkat ve ilgiyi üzerine çekebilmek için cinsiyet organlarının gösterilmesidir. Cinsel hareketleri seyrederek tahrik olmaya (röntgencilik) denir. Bunlar, doğal olarak, cinsel bir ilişkinin dışında yapılan hareketler için geçerlidir.