Bebek önce çevresine dikkatle bakar ve derinin uyarmaları algılamasıyla kendi bedenini tanımaya başlar. Dokunma duyusu, özellikle hareket yetenekleri geliştikçe, çevresini keşfetme aracı olarak önemini korur. Genellikle işitme ve görme duyularının önemi abartılır, tat ve doku alma duyuları ise önemsenmez. Algılama ile algılamaların yorumlanması arasında önemli bir ayırım vardır. İşittiği ya da gördüğü şeyin ne olduğunu bilip bilmemek bebekte, büyüklerin anlayamadıkları, değişik tepkilere yol açar. Bu nedenle çocuğa bir güven duygusu vermek anne ve babanın çocukları ile olan ilişkilerinde ilk gerekli unsurdur. Aynı şekilde çocuğun henüz bilinmeyen dünyasını keşfedebilmesi için çeşitli olanakların sağlanması da son derece önemlidir.

Altı yaşma gelince, çocuğun fiziksel, duygusu ve toplumsal alanlardaki gelişme düzeyi zihinsel gelişmesinin biçimlenmesine olanak sağlar. Beden daha incelmiş, bel çizgisi belirginleşmiştir. Bedenin hastalıklara karşı dayanıklılığını sağlayan lenf dokusu gelişmiş ve işlev görmeye başlamıştır; beyin tam büyüklüğünün % 90'ına ulaşmış ve çocuğun yüz ifadesi daha bilinçli olmuştur. Çocuk yuvasında çocuğun girişkenliği gelişir ve başka çocuklarla ilişki kurmasını öğrenir. İlkokulda ise çocuk doğrudan gözlem aracılığıyla eğitilir. Eğitimin daha sonraki evrelerinde çocuk düşünmeyi öğrenir. Cinsel konulara ilgi duymaya başlar.

Çocukların soruları yaşlarına uygun bir biçimde yanıtlanmalıdır. Hatta daha ileriki yaşlarda, çocuğun kendi kendini tatmin etmesi artık bir günah olarak kabul edilmemelidir. Cinsel organlar işlev kazanmaya başladıktan sonra adet görme gibi olaylar anlayışlı bir biçimde tartışılabilir. Bedenin uzunlamasına hızlı büyüme sürecinde iç organların değişikliklere uyum sağlamaları gerekir ve bedenin metabolizması da belirli değişikliklere uğrar. Çocuğun kendi bedeni hakkındaki düşüncesi de değişir ve kendi bedenine duyduğu ilgi çoğunlukla önemsiz yakınmalara yol açar. Bu yakınmaların ciddiye alınması halinde gerçek endişeler ortaya çıkabilir; örneğin "Göğsümde bir ağrı var" gibi. Ayrıca ilişkilerde de bazı sorunlar çıkar.

Güven duyma gereksiniminin önemi çoğunlukla yeterince kavranmaz. Duygusal gelişmenin daha ilk evrelerindeki çelişkiler yeniden canlanır ve yoğunlaşır. Bu aile ilişkilerinde sorunlara neden olabilir. Aile tartışmaları içinde "ergenlik" sözcüğü olumsuz bir ifade kazanmıştır. Genç sözcüğü daha hoşa gitmektedir. "Ergen" sözcüğü bu terimin 18 ile 30 yaş grubunu kapsadığı Roma döneminden kaynaklanmaktadır. Yani ergen aslında yetişkinler için kullanılmalıdır. Oysa toplumumuzda eğitim ve istihdam alanlarındaki karışık durum nedeniyle birçok 18 yaşındaki "yetişkin" geleceğin çok uzak olduğunu düşünmektedir. Kendi başına yaşayan genç insanların sayısı artmaktadır. Evliliğin ilk yılında doğan çocukların sayısının önemli ölçüde azalmış olması dikkat çekicidir. Uzman denetiminde doğum kontrolü, her doğum kontrol hapı tüm kadınlar için uygun değildir. Çiftlere birbirlerinin özelliklerini çocuk yapmadan önce öğrenme ve ilişkilerini güçlendirme olanağını sağlamaktadır.

Bir ya da daha çok çocuk yaparak ailenin büyütülmesine ilişkin tartışmalar çoğunlukla karı ve kocanın farklı rolleri benimseyebilme sorununu da içermektedir. Erkekler artık çocuk bakımının erkek işi olmadığını düşünmemektedir; kadınlar da yalnızca ev kadını olmak istememektedirler. Bu görüşler ailede planlanan çocuk sayısını da etkiler ve bu çocukların geleceği açısından da önemlidir. Doğum ve ölüm yaşamın birer parçasıdır. 100 yıl önce her 100 çocuktan 25'i bir yaşına basmadan ve birçok yetişkin de yaşamın baharında ölürdü. Çocuklar ve yetişkinler aile üyelerinin ölümünü çoğunlukla evlerinde yaşarlardı; ölüm birlikte yaşanan bir gerçekti.

Yüzyılımızda tıp biliminin hızla ilerlemesi birçok değişikliğe yol açtı. Birçok hastalık artık önlenmekte ya da tedavi edilmektedir. Çocuk ölümleri şimdi çok azalmıştır ve bu nedenle de kadercilik içinde kabullenilmesi çok daha güçtür. Ayrıca zaten oldukça büyük olan yaşlı nüfus artmaya devam etmektedir. Tüm yaşlı insanların üçte biri 65 yaşında ya da daha yaşlıdır ve bu oranın yarıya yükselmesi beklenmektedir. Yaşlı çiftlerin sayısının da artması beklenmektedir. Bir zamanlar ölümden söz etmek ve ölümü düşünmek hemen hemen yasaktı. Son zamanlarda ölüm konusunda çıkan sayısız yayın belirli bir değişikliğin olduğunu göstermektedir. İnsan bu konuda gerçekçi olmaya ve ölüm beklentisinin insanın kalan yıllarını zenginleştirebileceğini açıkça söylemeye bile cesaret edebilir. Bu görüşler ölümden söz edilmesine olanak tanır ve ölüme yönelik öğütlerin yaşama yönelik öğütlere dönüşmesine yol açar.