|
|
|
Uyuşturucu
terimi birbirinden çok farklı etkileri olan çok sayıda bileşimi
kapsar. İnsan bedeni üzerindeki etkilerine göre, bunlar dört
gruba ayrılabilir. Birinci gruba esrar gibi kenevir ürünleri
girer. 'Tsychedelice/halusinojenik" (kuruntulu düşlere yol açan)
uyuşturucular ikinci grubu oluşturur. Bunların en ünlüsü LSD'dir.
Bu iki gruptaki bileşimlerin kullanılması genellikle alışkanlığa
yol açmaz. Üçüncü bir grup da uyarıcılardır. Tehlikeli olan
kuvvet hapları ve yaygın bir biçimde kullanılan kafein bu grupta
yer alır. Sonuncu grubu afyon ve barbiturik asit türevleri gibi
uyuşturucular oluşturur. Bunların yarattığı akli etkilerin
sınıflandırılması çok daha zordur. |
|
|
Uyuşturucu
maddeler ve bunların kullanımına ilişkin birçok yanlış kanı
vardır. Çoğu insan "uyuşturucu madde" sözcüğünü hemen akli ve
fiziksel bozukluk ve suçluluk ile ilişkilendirir. Oysa
uyuşturucu madde terimi birbirinden çok farklı etkileri olan çok
sayıda bileşimi kapsar. Afyon ve eroinin yanı sıra uyku hapları,
çay ve kahveyi de içerir.
Hafif ve sert uyuşturucu maddeler arasında kaba bir ayırım
yapılabilir. Hafif uyuşturucular, kenevir ürünleri gibi
genellikle fiziksel bağımlılık yaratmayan, alışkanlık yapmayan
uyuşturuculardır. Oysa sert uyuşturucular alışkanlık yaratırlar.
Tüm uyuşturucu maddeleri yalnızca narkotik madde başlığı altında
toplamak da yanlıştır. Bu terim afyonlu uyuşturucular, uyku
ilaçları ve yatıştırıcı ilaçlar gibi maddeleri kapsar. Bu
maddelerin (bilinçlilik ve tepki hızı dahil olmak üzere) beyin
işlevleri üzerinde sersemletici bir etkisi vardır. |
|
Marihuana ve
esrar kenevir bitkisinden (cannabis sativa) elde edilir. Esrar
dişi organı olan bitkinin çiçek açan başakçıklarını kaplayan
reçinedir ve ekinden sonra tabakalar halinde sıkıştırılır. Elde
edilen sıvı haşiş yağıdır ve esrara asıl gücünü veren
unsurlardan büyük miktarda içerir.
Marihuana,
çiçeklenen başakçıkların ve yaprakların kurutulmasından elde
edilir. Genellikle elde sarılmış sigara biçiminde tütün ile
birlikte içilen her iki ürünün de kullanımı yaygındır. Esrar
aynı zamanda yiyecek ve içeceklerde de kullanılır.
|
|
|
|
Esrar ürünleri
etkisini içildiği anda gösterir. Yiyecek ya da içeceğe
karıştırılması halinde ise etkisi bir saat sonra belirir.
Kenevir ürünlerini kullanmanın sonuçları kullanan kişiye, miktar
ve türüne göre büyük farklılıklar gösterir. Genellikle ilk
belirtiler kişinin kendi üzerine koyduğu kısıtlamaların azalması
ve neşenin artmasıdır. Bazen bu o denli artar ki kişi hemen her
şeye gülmeye başlar (gülme krizi). Düşünce gittikçe daha
bağlantısız ve düzensiz olur. Söz konusu kişi diğer kişileri ve
nesneleri çok daha canlı ve sıcak bir biçimde algılar ve
benimser. Büyük miktarlarda alınması halinde kişi kesilmiş gibi
donup kalır. Çok büyük miktarlarda alınması ya da kullanan
kişinin aşırı hassas olması halinde, LSD' nin yarattığı etkilere
benzer 'psychedelic" bir durum ortaya çıkabilir. Cannabis
bitkisi insanın iştahını cinsel isteklerini de uyarır.
Kullanan kişinin dikkati tek bir nesne üstünde yoğunlaştığı için
algılama duygusu artar, ancak aynı zamanda da daralır. Genel
olarak bunları kullanan kişi her türlü uyarıya karşı daha hassas
hale gelir. Daha geniş bir algılama duygusu da yaratır.
Kısıtlamaların ortadan kalkması ve kişisel eleştirinin azalması
kişinin keyifli bir duruma girmesine "uçma" sına, neden olur.
"Uçmak" terimi uyuşturucu maddelerin diğer etkilerini anlatmak
için de kullanılır. |
|
"Psychedelic"
Uyuşturucular |
|
LSD (liserjik
asit dietilamid) en ünlü psychedelic uyuşturucudur. Akli
(psişik) ve fiziksel bağımlılığın ender olmasına karşın, bu
uyuşturucuların kullanımı bazen uzun dönemli akli ve fiziksel
bozukluk yaratabilir. LSD' nin hazırlanması oldukça kolaydır ve
çok küçük miktarlarda (50-100 mikrogram) alınması halinde bile
etkisini gösterir. LSD kesme şeker ya da sigara kağıdı üzerine
damlatılmış bir biçimde yani eritilmiş olarak satılır ve
kullanılır.
LSD gibi
bileşimleri kullanmanın yarattığı duruma "yolculuk" denir:
kavrama (fark etme) duygusunun artması ve algılamanın sürekli
düşmesi. LSD ağızdan alınırsa, etkileri 10 dakika ile bir saat
arasında değişen bir süre sonunda duyulmaya başlanır. Süreç
dalgalar halinde devam eder. En önemli etkisi gerçeklikten
uzaklaşmaktır: bir bütün olarak çevreye ve ilgili kişinin kendi
bedenine ilişkin gerçek dışı (düşsel) duygular. İnsan zamanın
durduğu ya da artık var olmadığı duygusuna kapılır. Söz konusu
kişi, çevresinde olanlardan kolaylıkla uzaklaşabilir ve kendi
deneylerine dalıp gider. Algılaması da değişir: görünen nesneler
çarpıktır ya da hareket etmektedirler. Renkler daha sıcaklaşır.
Bazen duygular birbirini etkiler, örneğin bir nesnenin renkleri
dinlenen bir müziğin etkisiyle değişebilir. "Yolculuk"
sırasında, ilgili kişi kendini çok canlı hissedebilir ve çok net
düşünebilir. Bir sonsuzluk duygusu ve evren ile bütünleşme
duygusuna kapılır. Ancak bazen bastırılmış duyguların yüzeye
çıktığı ürkütücü bir açıklık kişiye hakim olur ve korku ve
umutsuzluk duyguları belirir. Bundan da kötüsü, kuruntuların ve
düşlerin belirdiği kabus (karabasan) benzeri durumların
yaşanmasıdır. |
|
Diğer "Psychedelic" Uyuşturucular |
|
Teksas ve
Meksika'da yetişen peyote kaktüsünden elde edilen meskalin ve
Meksika zehirli mantarının (psilocybe mexicana) özünden elde
edilen psilobisin bu grupta yer alır. STP sentetik, renksiz ve
hareketli bir mayiden (amfetamin) türetilen bir bileşimdir ve
LSD benzeri çok güçlü ve uzun süren bir etkisi vardır. DMT (dimethyl
tryptamine) kısa süreli bir etkisi olan, sentetik olarak
hazırlanan bir bileşimdir. |
|
|