|
|
|
Uyancılar
güçlü bir bağımlılık etkisi yarattıkları için, bunlar "psychedelic"
uyuşturuculardan ya da kenevir ürünlerinden daha
tehlikelidirler. Bu uyancılar arasında en iyi bilineni kuvvet
haplarıdır. Bu haplar özellikle spor alanında "doping" amacıyla
kullanılmaktadır. Bunun kişiyi canlandıran, iştahı azaltan bir
etkisi vardır. Aynı zamanda bir zayıflama etmeni olarak da
kullanılması, bu maddeyi kullananların hızla artmasına yol
açmıştır. Bu kuvvet hapları arasında amfetamin ve bundan
türetilen deksedin, pervitin ve benzedrin gibi bileşimler yer
alır. Bir doz amfetamin aldıktan sonra kişinin kendine güveni
artar, karar verme süreci hızlanır, çok neşeli ve canlı olur.
Ancak tedirginlik ve saldırganlık eğilimleri de ortaya
çıkabilir. Fazla dozda alınması halinde, düşüncelerin karışması,
sıkıntı, anlamsız hareketlerin zorunlu bir biçimde yinelenmesi,
kuşku ve ani korku tepkileri gibi sonuçlar belirir. Doğrudan da
zerk edilmesi hoş bir duygu yaratır. Ancak bu etkiler yavaş
yavaş azalır. Kişi sıkıntılı ve sinirli olur. Amfetaminler bir
bağımlılık, özellikle akli bağımlılık yaratır. |
|
|
|
Amfetaminler
çok çabuk alışkanlığa yol açtığı için bu ilaçları doktorun
vermesi halinde bile alışkanlık edinme riski çok büyüktür.
Kokainin etkileri (özellikle kendini beğenmişlik) ve tehlikeli
amfetamininkiler hemen hemen aynıdır. Güney Amerikalı yerliler
bu uyuşturucu maddenin canlandırıcı etkilerini yüzyıllardan beri
bilmektedirler. Bu nedenle koka bitkisinin yapraklarını
çiğnerler. Kokain beyaz bir tozdur veya burna çekilir ya da
damara zerk edilir. Kahve, çay ve çikolatada bulunan kafein daha
az zararlıdır. Kafeinin, nikotin gibi hafif bir uyancı etkisi
vardır. |
|
Özellikle
alışkanlık yaratmaları nedeniyle bunlar en tehlikeli uyuşturucu
maddelerdir. Eski zamanlardan beri bilinen narkotik afyon
çiçeğinden (haşhaş) elde edilen afyondur, (papaver somniferum).
Ham afyon olgunlaşmamış tohumların süt benzeri suyunun
kurutulmasıyla elde edilir. Bu sıvı morfin ve kodein kimyasal
bileşimlerini içerir. Eroin bileşimi yapay olarak morfinden
üretilir. İlk başlarda eroin, morfinin yarattığı alışkanlığı
kırmak amacıyla kullanıldı, ancak çok geçmeden eroinin de
alışkanlığa yol açtığı anlaşıldı. Afyondan türetilen bileşimler
ağrı kesici (morfin, petidin) ve öksürük bileşimleri (kodein)
olarak ilaç yapımında kullanılmaktadır. Zararlı bir keyif
maddesi olarak afyon içilir, bedene zerk edilir ya da yenir.
Morfin ve eroin genellikle damara ya da adaleye zerk edilir.
Afyonlu uyuşturucular haz verici hoş bir duygunun yanı sıra
sarhoşlatıcı, yatıştırıcı bir etki yaratırlar. Korku ve açlık da
dahil olmak üzere hoş olmayan duygular ortadan kalkar.
Kısıtlamalar da ortadan kalkabileceği için, ilgili kişi kendini
rahat ve mutlu hisseder, ancak bazen tedirginlik ve baş dönmesi
belirebilir. Daha yüksek bir doz, algılamanın azalmasına yol
açar. İnsana uyku ve karamsarlık basar. Narkotik maddenin etkisi
geçtikten sonra, korku ve suçluluk duygulan geri gelir. Bu
duygulardan kurtulmak için yeni bir doz gereklidir. Bu süreç
kolaylıkla akli bağımlılığa yol açmaktadır. Bu maddelerin
kullanımına son verilince, geri çekilme belirtileri ortaya
çıkar. Her şeyden önce sinirlilik, tedirginlik ve terleme, daha
sonra sancılı kramplar, diyare ve mide bulantısı gelir. Bütün
bunlar alışkanlığın bırakılmasını son derece güçleştirir. |
|
Barbiturik
asit tuzları uyku ilaçları, yatıştırıcı olarak ve sara
hastalığının tedavisinde kullanılan bileşimlerdir. Küçük bir doz
bir rahatlık ve sakinleşme duygusu verir, dikkatin
yoğunlaşmasını ve canlılığı azaltır. Daha yüksek dozlar uyku
verir ve çok yüksek bir doz bilincin yitirilmesine ve sonunda
ölüme yol açar. Barbiturik asit tuzunu uyku ilacı olarak
kullanmanın sakıncası akli bağımlılığa (bu tür bir ilaç olmadan
uyunamaması) çok çabuk yol açmasında yatar. Açlık belirtileri
çok ciddidir ve bazen beynin zedelenmesine yol açar. Eter ve
(plastik tutkalda bulunan) sinir nöbetlerini gidermede
kullanılan ve şeffaf renksiz bir sıvı olan etil asetatın içe
çekilmesi de kısa bir sarhoşluk duygusuna neden olur. Bu sarhoş
edici unsurların arasına alkol de dahil edilebilir. |
|
|