|
Kişisel sağlık
bilgisine ek olarak bir de genel sağlık bilgisi vardır. Genel
sağlık bilgisi de, insanların bireysel sağlıklarına ilişkin
olmakla birlikte, bireysel olarak uygulanamayacak çeşitli
önlemleri kapsar. Toplum, sağlıkla ilgili yasa ve kuralları
saptar ve gerekli denetimi sağlayacak kişi ve kurumlan
görevlendirir. Örneğin, içme suyumuzun ilgili kurum ve şirketler
tarafından hastalık bulaştırıcı mikroplardan temizlenmesi;
kanalizasyon sistemi ve çöp toplama servisinin artık ürünleri
güvenli bir biçimde ortadan kaldırması; tehlikeli olabilecek
çalışma koşullarının müfettişler tarafından denetimi gibi. Bu
dolaysız önlemlerin yanı sıra yaşamınızı ve sağlığınızı
etkileyebilecek koşullara yönelik bazı dolaylı önlemler de
yürürlüktedir. Yeni konutların tuvalet, banyo, mutfak
standarttan imar yönetmeliklerine uygun olarak
gerçekleştirilmelidir. Satılan yiyeceklerin özellikle yıkanmadan
yenen besin maddelerinin hem temizlik hem de kimyasal maddeler
açısından gerek imalat gerekse ambalajlamada belirli sağlık
koşullarına uygun olması gerekir. Ne var ki, toplumumuz bu yasa
ve önlemleri benimsemiş olmasına karşın yeterli bir denetim ve
uygulamadan söz etmemiz olanaklı değildir. Özellikle büyük
kentlerin hızla gelişen gecekondu bölgelerinde yerel
yönetimlerin sağlaması gereken hizmetlerin yetersizliği
ortadadır. Kırsal alanda da durum pek farklı değildir. Bugün
hala suya kavuşamamış köylerin varlığı düşünülürse, sağlık için
en temel ve belirleyici önkoşulun bile yeterince
gerçekleştirilmemiş olduğu ortaya çıkar. Belki bunların tümünden
daha önemlisi, bir sağlık bilincinin oluşmasına katkıda bulunan
bir eğitim sistemini gerçekleştirememiş olmamızdır. Genel sağlık
bilgisinde uzmanlaşan tıp dalı toplumsal tıp ya da bizdeki
deyimiyle halk sağlığıdır. Toplumsal tıp mikroplar ile çevre
arasındaki ilişkilere ve gerekli önleyici önlemlere ilişkin
araştırmaları yürütür.
Günlük yaşamda
sağlık bilgisi kavramı bize sağlıklı bir yaşam sürdürme
olanağını en çok kazandırabilecek çeşitli önlemlerin bilinmesi
anlamına gelir. Kendi kendimize edinebileceğimiz sağlık bilgisi
bedenimizin, giysilerimizin ve evimizin temizliğini kapsar.
Sürekli bir biçimde akli ve/veya fiziksel aşırı yük altında
yaşamaktan kaçınmasını öğrenmemizde sağlık bilgisinin
vazgeçilmez bir parçasıdır.
Buna ek olarak, her
toplumun yazılı ya da yazısız yasalarla belirlenmiş ortak
kurallardan oluşan bir sağlık görgüsü ve bilgisi vardır. İyi bir
kanalizasyon sistemi, iş yasaları ve satılacak yiyeceklerin
hazırlanmasının denetlenmesi yalnızca bireylerin sorumluluğunda
olmayıp, yetkili kurumlara görev olarak verilmiştir. |