|
|
|
Cinsel İlişki Sorunları |
|
Cinsel ilişki eşler için tam ve
doyurucu değilse, en ilgisiz görünenleri de kapsamak üzere bütün
nedenleri araştırma ve saptama yoluna gitmek gerekir. |
|
|
|
İlk
Denemedeki Duygusal Şok |
İlk denemede yaşanan duygusal şok,
çoğu kez bir yabancının gelişi ya da şiddetli gürültü gibi
nedenlerle cinsel ilişkinin birden kesilmesiyle ortaya çıkar.
Ama bir korku, bir sözcük gibi çok sıradan unsurlar da
düşüncelerle birleşerek, örneğin ani bir kıskançlığa yol açarak
cinsel eylemi köstekleyebilir. Kısacası ilk denemedeki duygusal
şokun temelinde günlük yaşamın çok küçük olayları yatabilir.
Ayrıca ahlaki, tıbbi, duygusal ve toplumsal kaynaklı çeşitli
korku ve utançlar da (zührevi hastalık korkusu, hamile kalma
riski vb.) rol oynayabilir. İlk denemedeki duygusal şokun nedeni
bazen eşten kaynaklanır. Örneğin eşteki fiziksel bir direncin
(kızlık zarı, vajinismus [dölyolu kasılması]) bulunması cinsel
ilişkiyi güçleştirir. Cinsel soğukluk da benzer bir rol oynar.
Kıskançlık, kişilik farklılığı, başka nedenlere bağlı kavgalar
ve eşin yeteneksizliği cinsel ilişkiyi köstekleyici öteki
nedenlerdir.
Son olarak özellikle nevroza ve psikoza yatkın yapıdaki
kişilerde ruhsal nedenlere bağlı iktidarsızlığın görüldüğünü
vurgulamak gerekir.
Yukarda belirtilen nedenler cinsel eylemin değişik evrelerinde
rol oynayabilir. Bunlar hem birlikte, hem de tek başına cinsel
dürtüyü ve cinsel ilişki öncesi uyarılmayı azaltarak (hormonal
eksiklik, cinselliği kötüye kullanma, cinsel ilişkiden sakınma
[perhiz], alışkanlık, heyecanlanma) etkide bulunabilir ya da
sertleşmenin özelliklerinden (süresi, kararlılığı, ortaya
çıkmasındaki kolaylık) herhangi birini bozarak sertleşme
sürecini kısmen ya da bütünüyle bozabilir. İktidarsızlığın bütün
organik ve ruhsal nedenleri bu düzeyde ortaya çıkar. Öte yandan
boşalma süreci çok erken ya da çok geç (orgazmlı ya da
orgazmsız) olabilir ya da hiç olmayabilir. Daha önce de
değinildiği gibi erken boşalma sık görülen bir durumdur ve
genellikle eksik cinsel ilişkinin yol açtığı öznel sıkıntı
duygularıyla birlikte ortaya çıkar. Buna yol açabilen çeşitli
nedenler arasında özellikle heyecanlanmayla ve otonom sinir
sistemi dengesizlikleriyle ilgili olanlar önemlidir. Erken
boşalma kırılgan, aşırı duyarlı ve hatta bazen bozulmuş bir
ruhsal yapının ifadesidir. |
|
|
|
Tedavi |
|
Daha önce bazı ender rastlantılar
dışında iyileşmeleri çok güç, hatta olanaksız iktidarsızlık
biçimlerinden söz etmiştik. Ruhsal kökenli iktidarsızlık
biçimlerinde ise uygulamadaki başarısızlıklara karşın, kuramsal
olarak iyileşme olasılığı her zaman vardır. Organik ve yan
organik iktidarsızlık biçimlerinde ilaçlar çok yararlıdır. Bu
amaçla hormonlar, sinir sistemini güçlendirici maddeler
(striknin, fosfor), sinir sistemine yönelik klasik (bromürler,
valerian) ve daha modern sakinleştiriciler, otonom sinir sistemi
ilaçları (belladon) ve üreme sistemini doğrudan etkileyen
maddeler (yohimbin) kullanılır. Başta dinlenme, beslenme, ölçülü
alkol ve sigara kullanımı olmak üzere her yönüyle düzenli bir
yaşam genellikle tedavide yarar sağlar. Bazı olgularda belirli
fiziksel tedaviler yararlı olabilir; banyo, sıcak ve soğuk sonda
uygulama, elektrik akımı gibi daha çok şarlatanların benimsediği
tedaviler, tıbbi çevrelerde fazla onay görmeseler de olumlu bir
etki yaratabilir. Bütün olgularda iktidarsızlığın temelindeki
olası en küçük nedenler bile dikkatle araştırılmalı ve hasta
cinsel davranışlarındaki olası hataları düzeltmeye
yönlendirilmelidir. Hastaya en iyi biçimde yardım etme
açısından, alıştığı eşle durumunu derinlemesine görüşmek
genellikle çok olumlu sonuçlar vermiştir. Aşırı heyecanlı
kişilerde, nörotik ve psikonörotik yapılı kişilerde
sakinleştirici ve antidepresan türde ilaç tedavisinin yanı sıra
psikoterapi de yararlı olabilir. Öte yandan hipnoz aracılığıyla
tedavi çok umut verici görünmektedir. |
|
Boşalma Yetersizliği |
Erkekte orgazm boşalmaya sıkı
sıkıya bağlıdır. Bazı araştırmacılar boşalma olayını orgazmın
"fiziksel bir bileşeni" olarak kabul ederler. Boşalma
bozukluklarının erkekte orgazmla ilgili işlev bozukluklarına yol
açacağı açıktır. Erken ya da ağrılı bir boşalmanın orgazm
zevkini azalttığı ya da ortadan kaldırdığı herkesçe
bilinmektedir.
Erkekte boşalmanın başlangıcında "ani ve çarpıcı" bir biçimde
duyulan haz giderek azalarak son fışkırtıcı boşalmada bütünüyle
söner. Bütün bunlar 5-10 saniyelik bir zamanda gerçekleşir.
Orgazm anında penisin sertliği doruktadır. Hemen ardından
yumuşamaya başlayan penis bir süre sonra başlangıçtaki konumuna
döner. |
|
Nedenleri |
Boşalmanın ya da orgazmın
yetersizliği genellikle üreme organlarının yetersiz uyarılmasına
ya da kişinin cinsel etkinlik sırasında kendini aşırı biçimde
gözlemesine bağlıdır. Nörolojik değişikliklere bağlı organik
nedenler de rol oynayabilir. Bunlar şeker hastalığı ya da
omurilik düzeyindeki sinirsel merkezlerin travmatik bir lezyonu
sonucunda ortaya çıkabilir. Söz konusu kişilerde sertleşmeyle
ilgili bir değişiklik yoktur; ama orgazm isteğinin duyulmasına
ve alınan uyarının orgazm refleksini doğurmaya yeterli olmasına
karşın boşalma gerçekleşmez.
Yaşanan durum iktidarsızlığın tam tersidir. İktidarsızlıkta
ereksiyon mekanizması işlemez; ama kişi boşalmayı başarır.
Orgazm bozuklukları birincil ve ikincil olmak üzere çeşitli
biçimlerde görülür: Ara sıra görülen ve genellikle dış etkenlere
bağlı gelişen orgazm bozukluğu ikincil; hiç orgazm olmamış
erkeklerde görülen bozukluk biçimi ise birincildir. |
|
Birincil Biçimler |
Birincil tipte orgazm işlev
bozuklukları, temelde yer alan etkenler bakımından genellikle
birincil tipte iktidarsızlıklara benzer. Bu etkenlerden biri
cinsellikle ilgili suçluluk ve kaygı duygularını güçlü bir
biçimde besleyip geliştiren aşırı ahlakçı ve baskıcı eğitimdir.
Kadını gebe bırakma korkusu, vajinayı kirli bir organ olarak
görmeye yol açan bilinçaltı kaygılar ya da boşalmanın kadını
kirletebileceği biçimindeki kaygı yaratıcı ve düşmanca
fanteziler de söz konusu olabilir.
Genellikle bu tip erkeklerin kişilikleri esnek değildir. Onlar
için orgazm "denetimini kaybetme" gibi bir tehlike anlamına
gelir; bazı durumlarda da güvenlik sistemleri sahip olduklarını
korumaya yöneliktir. Bu nedenle kendilerini "verme" yetenekleri
yoktur; onlar için boşalma simgesel olarak bunu temsil eder. |
|
İkincil Biçimler |
Belirli bir normal dönemin ardından
gelen ikincil tipte orgazm işlev bozuklukları hemen her zaman
eşlerin kişisel ilişkilerindeki bozuklukların bir sonucudur.
Bu etkiyi yaratan etkenler özellikle stres yaratıcı bazı
durumlara tepki sonucunda ortaya çıkar. Söz konusu durumlar
arasında kadının gebe kalmamak için diretmesi; erkeğin ise
bilinçli ya da bilinçsiz bir biçimde buna karşı çıkması; kadının
ısrarlı bir biçimde evliliği ya da erkeğin korktuğu başka
herhangi bir isteği öne sürmesi; erkeğin cinsel çekiciliğindeki
azalmanın farkına varması; kişisel ilişkilerde düşmanlığa varan
gerginliklerin ortaya çıkması; erkeğin aldatılmak gibi sarsıcı
bir olayla karşılaşması sayılabilir.
Orgazm güçlükleri, hiçbir biçimde ihmal edilmemesi gereken
organik etkenlerin sonucunda da ortaya çıkabilir.
Örneğin, tanı konmamış bir şeker hastalığı boşalma bozukluğuna
ve cinsel ilişki sırasında zevk almamaya yol açabilir.
Boşalmanın fışkırma evresini denetleyen sempatik sinir
sisteminin adrenalin salgılanmasını uyaran etkisini ketleyen
bazı ilaçların kullanılması da orgazmı etkileyebilir. Son olarak
boşalmayı sağlayan nörolojik sistemin herhangi bir bölümünün
hasar görmesi boşalma işlevine zarar verir. |
|
Ne Yapmak Gerekir ? |
Daha çok birincil biçimlerde olmak
üzere, orgazmla ilgili işlev bozukluğunun kişilikteki derin bir
rahatsızlığın sonucu olduğu durumlarda, boşalma yetersizliğiyle
kendini ortaya koyan simgesel çarpıklıkları araştırmak için
psikanalitik yönelimli bir tedavi gerekebilir. Bozukluğun
kişisel ilişkilerden kaynaklandığı ikincil biçimlerde ise
sorunlar uygun girişimlerle ele alınmalıdır.
Amerikalı cinsellik bilimi uzmanları Masters ile Johnson,
geleneksel tedavilerin yanı sıra doğrudan çifte yönelik bir
girişimin, yani eşlerin her ikisi üzerinde çalışmanın etkili
olabileceğini ortaya koymuşlardır.
Çiftlerin tedavisiyle ilgili yeni eğilimler, çeşitli yöntemlerin
bileşimini öngörmektedir. Psikoterapi seansları uzmanın önerdiği
egzersizlerle birlikte yürütülür ve hastadaki çekingenliği
artırmaya yol açan usdışı korkularının, sarsıcı anıların ve
yıkıcı etkileşimlerin bilinç düzeyine çıkmasını kolaylaştırmayı
amaçlar. |
|
|
