Omurga, omurgalı hayvanlarda görülen bir özelliktir. Omurga omurlardan oluşur. Bunlar omur cismi ile bir sinir kavsinin bulunduğu kemiklerdir. Omur cismi her zaman karna yönelik, sinir kavsi ise sırta yöneliktir. Omur cismi ile sinir kavsi arasında bulunan aralığa omur deliği denir. Omurgada değişik omurlar birbiri üstüne dizilmiştir. Bunlar sinir kavislerinin uzantıları arasında bulunan küçük eklemler ile birbirlerine bağlanır. Omur delikleri omuriliği içeren omurga kanalını oluştururlar.

Birbirini izleyen her iki omurun arasında yumuşak ve esnek nitelikteki omurlar arası bir eklem diski yer alır. Disk lifli bir kıkırdaktan oluşan sert bir dış tabaka ile su emebilen ve dolayısıyla şişebilen daha yumuşak bir özden meydana gelir. Küçük eklemler ile omurlar arası disklerin birleşimi sonucu esnek olmakla birlikte güçlü bir omurga ortaya çıkar. Omurga tam dik değil "S" biçimindedir. Bu nedenle çarpma ya da sarsıntı sonucu eklem diskleri sıkışmayıp doğal bir biçimde kıvrılarak kasların darbeyi emebilmelerine yardımcı olurlar. Ancak omurlar arası eklem diskleri beden ağırlığıyla yavaş yavaş sıkışır. Sabahları, günün geç saatlerinde daha uzun boylu görünmemizin nedeni yatarken bu sıkışma olayının azalmasıdır. Beş çeşit omur vardır. İnsanlarda, sağrı kemiği birbirine kaynaşmış beş sağrı omurundan oluşmuştur. Kuyruk sokumu kemiği ise birbiri ile kaynaşmış dört kuyruk sokumu omurundan oluşur. Beş omurdan oluşan bel kısmının oldukça kütlesel bir yapısı vardır. Bazı insanlarda fazladan (altıncı) bir omuru bulunur. Bu durumda sağrı omurlarından biri bel omuruna dönüşmüştür. Bazı insanlarda ise yalnızca dört sağrı omuru bulunur. Bu durumda bel omurlarının sonuncusu olan beşinci omur sağrı kemiği ile birleşmiştir.

On iki göğüs omuru küçük eklemler ile kaburgalara bağlanır. İlk iki boyun omuru diğer beş omurdan değişik bir yapıya sahiptir. Atlas ve eksen kemiği adlarını alan bu iki omur son derece hareket yeteneği olan bir eklem oluşturur. Başı taşıyan bu eklem başa sallanma, öne ve geriye eğilme ve arkaya dönme özelliklerini kazandırır. Havsala kuşağında yer alan kalça kemikleri sağrı kalça kemiği (sakro ilyak) eklemi ile sağrı kemiğine ve kalça eklemi ile bacaklara bağlanır.

Bedenin genel hareketlerini, yürümeyi ve eğilmeyi sağlayan kaslardan çoğu büyük kalça kemiklerine bağlıdır. Göğüs kuşağı ile omurga arasında doğrudan doğruya bir bağlantı yoktur. Köprücük kemiği göğüs kemiğine derin olmayan bir eklem ile bağlanırken, göğüs kemiği de omurga tarafından kaburgalar aracılığıyla desteklenmektedir. Köprücük kemiğinin diğer ucu bir bağ ile kürek kemiğine bağlanır ve kol ile birlikte omuz eklemini oluşturur. Omuz eklemi herhangi bir bağ olmaksızın göğsün arkasında yer alır.

Kürek kemiğinin geniş yüzeyine bağlanan güçlü omuz kasları göğüs kemerine büyük ölçüde hareket yeteneği sağlarlar. Omuz kasları göğüs ve omurgaya doğru yayılırlar. Sinir kavisleri geriye doğru uzanan kemikli çıkıntılar ve enine iki çıkıntıdan oluşurlar. Bu enine çıkıntılar kasların omurgaya bağlandıktan yerleri genişletirler.

Sırt kasları çok sayıda kan damarı, lenf damarı ve sinir demetlerini çevreler. Sırttaki en önemli, ancak sırtın taşıma işlevi ile herhangi bir ilgisi olmayan organ omuriliktir. Omurilik, omurga kanalını omurga içinde boydan boya geçtiği için duyarlı dokusu korunmuş olur. Omurganın sinirleri her omur çifti arasından yayılır. Sinirler sinirsel dürtüleri bedeninin çeşitli organlarına iletirler. Omurlar kaydığı zaman, omurganın bazı bölümleri sıkışabilir ya da zedelenebilir. Zedelenen alanın altında bulunan omur sinirlerine giden veya bu omur sinirlerinden gelen tüm dürtüler kesintiye uğrar. Bu durum kasların felç olmasına ve bu sinirler tarafından beslenen bölgelerin duyarlılıklarını yitirmelerine neden olur.

Sırtta en sık rastlanan rahatsızlıkların başında sırtın alt kısmında duyulan ağrılar gelir. Bu ağrılar omurga, omurgayı çevreleyen kaslar ve sinir demetleri ya da böbrek gibi bu bölümde yer alan karın organlarından kaynaklanabilir. Genellikle bu ağrılar için belirli bir fiziksel neden bulmak olanaksızdır. Ağrının nedeni enfeksiyon ya da iltihaplanma gibi ciddi bir neden olmayabilir. Birçok insan ruhsal sorunlarını ifade etmenin bir aracı olarak sırt rahatsızlıklarından söz ederler. Bu ağrılar aşağı sırt kaslarının geriliminin kramp şiddetinde artması gibi daha karmaşık sorunlara neden olabilirler. Bu sorunlar ise başlangıçtaki ağrıyı daha da yoğunlaştırır ve kendileri bir rahatsızlık kaynağı haline gelirler. Bu gibi durumlarda fizyoterapi etkili bir tedavi yöntemidir. Sırt rahatsızlıklarının büyük bir çoğunluğu omurlar arası eklem disklerinin durumuna bağlıdır. Disk rahatsızlıklarında diskin yumuşak iç tabakası gerekli miktarda su emmediği için esnekliğini yitirir, disk incelir ve omurlar arasındaki eklemler aşınabilir (spondilartrit). Sırtta hissedilen lumbago da ise tam tersi bir durum söz konusudur. Bu kez diskler tarafından aşırı ölçüde su miktarı emilmiştir. Şişen disk, çevresindeki bağ dokusu tabakasına baskı yapar.

Sırtta lumbagonun sık sık olması disk fıtığı başlangıcının belirtisi olabilir. Çekirdekteki aşırı baskı ya da dış tabakanın zayıflaması merkezi çekirdeğin dış tabakadan dışarı doğru bir fıtık oluşturmasına ve bitişik sinirlere baskı yapmasına neden olabilir.

Genellikle, omuriliğe arkadan giren bir duysal sinir ağrının, etkisi altında bulunan tüm alana yayılmasına yol açar. En çok etkilenen sinirlerin başında bacak kaslarını ve derisini besleyen kalça siniri (siyatik siniri) gelir.

Bu sinir kasıldığı zaman, ağrı sırttan başlayarak bacağın arka kısmına doğru yayılır (siyatik ağrısı). Etki altındaki alana baskı yapıldığı zaman ve öksürme ya da hapşırma sırasında ağrı artar. Ciddi durumlarda bacağın tüm duyarlılığı kaybolabilir ya da bacak kasları gücünü yitirerek uyuşur, hatta felç bile olabilir. Siyatik ağrısına yalnız fıtık değil, artrit (bel omurunun aşınması) da neden olabilir. Ağrılar ve sızılar genellikle dinlenmeye ve fizyoterapiye çok çabuk cevap verirler. Disk fıtığı ile yakından ilişkili olan bir durum da disk kaymasıdır. Disk kaymasında yalnızca diskin dış tabakası dışarı fırlar. Fıtığın teşhisinde en kesin sonuç veren yöntem röntgendir. Röntgende omurilik zarları arasındaki alan kontrast sıvılar kullanılarak belirginleştirilir (miyelografi). Kontrast sıvı, özel bir iğne ile bel kısmından verilir. Omurganın duruşundaki biçim bozuklukları da sırt rahatsızlıklarına neden olabilir. Bu durumda omurganın taşıma gücü azalır ve aşırı yüklenme nedeniyle yorgunluk ve ağrı duyulabilir. Yanlış oturma ve durma alışkanlıkları bu rahatsızlıklara neden olabilir. Ancak bunlar yaşlılık ve yıpranma ya da raşitizm gibi bazı hastalıkların da bir belirtisi olabilir. Kambur sırt (kifoz), lordoz (omurganın arkaya bükülmesi) ve skolyoz (yana doğru bükülmesi) arasında ayırım yapmak gerekir. Fizyoterapi, duruşun düzeltilmesi ve düz yerde yatarak yeterince dinlenme gibi yöntemler, bu gibi durumlarda genellikle yararlıdır. Bazen destekleyici bir korse de rahatlama sağlayabilir. Sırtta duyulan rahatsızlıklar bazen bacak uzunluklarındaki farklılıklardan kaynaklanabilir. Bu durumda yüksek tabanlı bir ayakkabı ile denge sağlanabilir.