Sindirim bozuklukları sindirim sistemine ait herhangi bir organdan kaynaklanabilir. Belirtilerden yola çıkarak bozukluğa hangi organın neden olduğunu anlamak çoğunlukla olasıdır. Örneğin ağrılı yutkunma (disfaji) genellikle yemek borusundaki bir bozukluğu gösterir. Karnın üst kısmanda duyulan ağrılar mide rahatsızlıklarının belirtileridir. Karaciğer ve safra yolları enfeksiyonları genellikle karaciğer bölgesinde ağrı yapmazlar, ancak deri ve mukozada soluklaşmaya; sarılığa yol açarlar. Sarılık ayrıca kan hücrelerinin artan yıkımı (hemoliz) veya safra kanalları tıkanıklığının bir belirtisi olarak da ortaya çıkabilir.

Sindirim bozuklukları genellikle yerel şikâyetlere yol açarlar. Ancak bozukluktan dolayı gıdaların sindirim ve emilimi de zarar görmüşse tüm beden etkilenir. Mide kanseri gibi ciddi hastalıklarda mide bölgesiyle birlikte tüm bedende zararlı etkiler görülür.

Dudak yaralarının en çok görüleni hiç kuşkusuz virüslerin neden olduğu kaşınan ve sulu kabarcıklar şeklindeki uçuklardır. Bunlar genellikle 2 hafta içersinde kendiliğinden kaybolurlar. Kuruyan dudaklar ateşin önemli bir belirtisi olmakla beraber, bazı mide hastalıklarına, güneş yanıklarına da eşlik edip sürekli olarak dudaklarını yalayan veya ısıran tikli insanlarda da görülürler. Aşırı miktarda güneşe veya soğuğa maruz kalmaktan dolayı dudaklar çatlayabilir. Ayrıca oturmayan takma diş, damak veya protezler de dudak çatlamasına neden olabilirler. Sigara gibi tahriş edicilerin sürekli kullanımı, uymayan diş; protez veya damaklardan dolayı dudaklarda, dilde veya ağız mukozasında beyaz benekler (lökoplazi) oluşabilir. Bu durum bir kanser başlangıcı da olabilir.

Kızarık ve kayganlaşmış bir dil, demir veya vitamin eksikliğinin sonucu olabilir. Yanak şişmesi izlenimi veren kulak altı tükürük bezinin ağrılı olarak şişmesi kabakulak virüsünden dolayıdır (kabakulak). Aşırı tükürük salgılanması (hipersalivasyon) çoğunlukla ağız iltihaplarının bir yan belirtisidir. Ancak bunlar mide ülseri ağrıları sırasında da oluşabilirler. Bu ağrı, beden için adeta doğal bir savunmadır, zira yutkunma sonucu midedeki gastrik asit (mide asidi) nötralize olur. Kuru bir ağız çoğunlukla, bedendeki su kaybı sonucunda görülür. Bazen tükürük bezlerinde, tükürük salgılamalarına engel olan bir atrofı veya yozlaşma buna neden olur. Kurumuş bir ağız veya boğazın susamaya yol açabileceği düşünülemez. Bilindiği gibi susama ile ilgili emirler beyinden; özellikle hipotalamustan gelirler. Beyinde yerleşmiş olan susama merkezi bedendeki tuz miktarını ve su yetersizliğini saptayan küçük duyu organlarından mesaj alır.

Yutkunma sırasında duyulan ağrının nedeni çoğunlukla boğaz veya ağız mukozası iltihaplanmasıdır. Yutkunmadan hemen sonra ortaya çıkan ağrı ise bir yemek borusu iltihabının belirtisidir. Yemek borusunun daraldığı vakalarda (özofagostenoz) hasta yuttuğu yiyeceklerin aşağıya doğru inmediğini hisseder. Hafif vakalarda katı besin maddelerinde ortaya çıkan bu durum, ciddi daralmalarda sıvılarda da söz konusu olur. Yemek borusunun daralmasına bir ur veya yutulan bir madde neden olabilir. Madde yemek borusunun içinde veya dışında yerleşebilir. Dışına yerleştiği durumlarda yemek borusu darlığı doğuştan olabilir (konjenital özoragostenoz). Bu gibi durumlarda bebek katı gıdalar aldığı andan itibaren, belirtiler ortaya çıkar. Darlıklar ayrıca, kuvvetli asitlerin, bazların veya sıcak içeceklerin içilmesi sonucu da oluşabilir. Yemek borusu bir buji ile genişletilmeye çalışılır. Özofagal divertiküloz vakalarında, yemek borusu duvarında torba biçiminde bir şişkinlik vardır; yiyecekler bu torbaya dolarak yemek borusunu daraltabilirler. Ciddi vakalarda cerrahi müdahale gerekir. Kardiospazm (mide girişi krampı) vakalarında ise yemek borusu ile mideyi birleştiren kaslar şiddetle kasılırlar. Yutkunma sırasında hafif ağrılara, ayrıca duygusal gerginliklerde göğüs kemiği arkasında duyulan ağrılara neden olurlar.

Mide hastalıkları çeşitli belirtilere, özellikle karnın üst kısmında, göğüs kemiğinin altında, yemeklerden önce ya da sonra belirli zamanlara rastlayan müzmin ağrılara yol açabilirler. Mide ağrıları mide duvarının ciddi bir enfeksiyon olmadan hafif bir tahrişi sonucu meydana gelebilir. Fazla miktarda ve hızlı yemek yenmesi, iyi pişirilmemiş yiyecekler, acı ve baharatlı yemekler, bazen de aşırı yağlı yemekler hazımsızlığa yol açar. İştah azalması, bulantı, kusma ve genellikle gastrik asidin yemek borusunun üzerindeki tahriş edici etkisinden dolayı ortaya çıkan mide ekşimesi (yanan gastrik asit, piroz), mide hastalıklarının diğer belirtileridir. Mide ekşimesinde, karın bölgesinden başlayıp göğse doğru ilerleyen bir yanma hissi olur. Ayrıca, yemek borusunun üst tarafında ekşimsi bir tat belirir. En sık görülen mide hastalığı mide ülseridir (ulkus ventrikuli). Günlük konuşmalarda onikiparmak bağırsağında oluşan ülserler için de aynı adı kullanırız, çünkü her iki hastalığın belirtileri çok benzerler. Ülserler hidroklorik asidin ve pepsinin mide duvarına yaptığı etki sonucu ortaya çıkarlar. (Ülser sözcüğü açık yara anlamına gelir.) Normal durumlarda mide mukozası sayesinde mide duvarı aside karşı dayanıklıdır; ancak bazı vakalarda hidroklorik asit yapımı aşırı derecede artar ya da mukoza direncini yitirir. Mide ülserinin oluşmasında bazı diğer etkenler de rol oynar.

Bazı insanlar, diğerlerine göre daha güçlü bir mideye sahip olduklarından ülsere neden olan etmenler herkeste aynı sonuca yol açmaz. Ruhsal durum, bu hastalıklarda özel bir önem taşır. Sıkıntılı ve gergin bir yaşam sürenler ya da aşırı duyarlı kimselerde bu tür hastalıklara yakalanma olasılığı daha fazladır. Heyecan ve gerginlik durumlarında böbreküstü korteksi hormonlarının (kortikosteroidler) yapımı artar ve midenin direncini azaltır. Sinir sistemini etkisiyle hidroklorik asit yapımı artar. Ülserin neden olduğu şiddetli ağrılar genellikle bir şeyler yemekle geçer; çünkü yiyecekler midedeki asidin bir kısmını emerler.

Midenin boş kaldığı zamanlar, yemek önceleri ya da geceleri ağrılar yeniden başlar (açlık ağrıları). Ülserin bulunduğu bölge ne kadar yukarıdaysa, ağrıların tekrar ortaya çıkışı o denli çabuk olacaktır, çünkü midenin üst tarafları daha çabuk boşalır. Onikiparmak bağırsağı ülserinde ağrının yemekten epey sonra yeniden belirmesinin nedeni de budur; bu bağırsağın boşalması midenin boşalmasından daha uzun bir zaman gerektirir. Mide ülserinin en sık görülen iki komplikasyonu mide delinmesi ve mide kanamasıdır. Mide delinmesinin en tipik belirtisi bıçak gibi saplanan çok şiddetli ve ani olarak giren batıcı sancılardır. Mide ülserleri ender olarak mide kanserine dönüşürler. Yalnızca mide urlarına eşlik eden bazı ülser vakalarında ur önem kazanır. Son olarak mide mukozası iltihabı (gastrit) ağrılı olmakla birlikte büyük bir ciddiyet göstermez.

Deri ve mukozanın sararması, yani sarılık (ikter) genellikle karaciğer hastalıklarının bir yan etkisi olarak ortaya çıkar. Hemoglobin veya kandaki metabolizma ürünlerinin yıkım maddesi olan bilirubinin artması sarılığa neden olur. Sarılık, ilk olarak gözakında beliren sararma ile saptanabilir. Karaciğer faaliyetleri sarılığa yol açmadan da bozulabilir. Halk arasında sarılık genel olarak bir karaciğer iltihabı olan

enfeksiyöz hepatit ve serum hepatit ile bağdaştırılır. Sarılığa yol açabilen diğer hastalıklar karaciğer sirozu, bazı ilaçlardan dolayı oluşan karaciğer haraplaşmaları, Pfeiffer hastalığı ve Weil hastalığıdır. Doğuştan olan ve bilirubin miktarının çok fazla olduğu yapısal hiperbilirubinemi zararsızdır. Özellikle genç erkeklerde görülür ve genellikle kendiliğinden düzelir. Safra kanalı tıkandığında da sarılık meydana gelir. Bu durumda, dışkı boya maddesinden yoksun olacak ama çok miktarda sindirilmemiş yağ içerecektir (camcı macunu rengi dışkı). Safra kanalı tıkanmalarında kanda çok miktarda glikokolik asit birikerek kaşınma, uyku hali ve kalp atımlarında yavaşlamaya neden olur. Tıkanma genellikle safra taşlarından dolayıdır. Bu taşlar, safra kesesinde kaldıkları sürece safranın bağırsaklara dökülmesine engel olmazlar. Ancak esas kanalı tıkadıklarında safra akışı durur. Safra taşları safra kesesi duvarının kasılmaları sonucunda safra kanalına atılırlar. Bu olay karnın sağ üst kısmına ani olarak saplanan ve sağ omuza veya sırta yayılan kendine özgü ve kuvvetli bir ağrıya neden olur (karaciğer koliği). Hasta, ağrı ile kıvranır. Yağların sindirilmesinde safranın önemli bir rolü olduğu için bu hastalar yağlı besinleri sindirmekte çok güçlük çekerler. Safra kanalı tıkanması safra kesesinde ya da pankreasta yerleşen urlardan dolayı da oluşabilir (pankreas kanseri).