Baş, bilinç ve düşünme yeteneğinin merkezini oluşturan beyni tümüyle içine aldığı için bedenin en önemli organıdır. Göz ve kulaklar yine beyne yakın bir yerde olmak üzere başta bulunurlar. İnsanın çevresini tanıması genellikle göz ve kulakların sağladığı görme ve duyma duyuları ile gerçekleşir ve edinilen bu bilgiye tepki beyin tarafından yaratılır. Dış dünyaya gönderdiğimiz işaretlerin çoğu başta bulunan organlar tarafından biçimlenir. Bunlar arasında önemli bir yere sahip olan ses, dil, damak ve ağzın yanı sıra gırtlakta bulunan ses telleri tarafından yaratılır. Yüz mimikleri de bir anlatım belirtisi sağlar. Bunlar, yüzdeki kasların hareket etmesiyle kendiliğinden oluşurlar.

Damağın arka kısmı yumuşak damak adını alır ve kemiksiz olan bu bölüm kaslarla hareket ettirilebilir. Yutma işlemi ya da "K" sesinin söylenmesi sırasında, yumuşak damak boğaz ve burun boşluğu arasındaki deliği kaplar.

Yüz biçimi, kafatasının burun kemiği, elmacık kemikleri ve çene kemiklerinden oluşan kemik yapısı tarafından belirlenir. Kemikler ile deri arasında, yüz kasları ya da yüz ifadesini belirleyen kaslardan başka, deri altı bağ dokusunun oluşturduğu bir tabaka daha bulunur. Kaslar, yüze hareket yeteneği kazandırır, ayrıca duygusal ve ruhsal durumumuzu incelikle ortaya koyan değişik yüz ifadelerimizin oluşmasını sağlarlar. Yüz ifadesinin algılanması ve tanınması oldukça güç olmakla birlikte insanda küçük yaşlarda oluşmaya başlar ve zamanla gelişerek bir yetenek niteliğine dönüşür, İngilizlerin ifadesiz bir çehreye sahip oldukları söylenir. Bu ya onların duygularını saklamakta usta olduklarını ya da duygularını göstermeyi hiç bir zaman öğrenemediklerini gösterir. Bazı ırklar son derece anlamlı bir yüze sahiptir. Bazı ırklarda ise yüz ifadeleri değişik anlamlar taşır ve farklı biçimlerde yorumlanır.

Boyun, gövde ile başı birbirine bağlar ve ses tellerini içeren ve yutma işleminde rol alan gırtlak ile iç salgı sisteminin birer parçası olan tiroit ve paratiroit bezlerini kapsar. Bunun yanı sıra, boynun temel işlevi baş ve gövde arasında, birinden diğerine giden mesaj ve maddelerin geçtiği bir bölge, yani bir bağlantı kısmı oluşturmasıdır. Baştaki atardamarlar ve omurlar, beyin için gerekli olan kanı sağlarlar. Boğulma akciğerlere giden nefes borusunun tıkanması nedeniyle solunumun engellenmesi ve baştaki kan damarlarının sıkışması sonucu olur. Beyne yeterli oksijen gitmediği için kişi bilincini yitirir. Yemek borusunu ise ağız ile mide ve nefes borusu; burun ile akciğerler arasında bir bağ oluşturur. Boynun diğer öğeleri boğaz içinde ve çevresinde yer alan çok sayıda lenf bezleri ile mikroplara karşı bir savunma mekanizması oluşturan bademciklerdir.

Baş, bedenin küçük bir parçasını oluşturmasına karşın, çok sayıda organı kapsayan bir kısımda birçok önemli hastalığın ortaya çıkması oldukça doğaldır. Bu hastalıklar arasında en yaygın olarak görüleni, zararsız olduğu ölçüde rahatsız edici olan baş ağrısıdır. Kafatası kemikleri ve beyin dokusu ağrıya karşı duyarlı olmamakla birlikte, beyin zarı ve kan damarları duyarlıdır. Menenjit sırasında görülen baş ağrısının nedeni beyin zarının iltihaplanmasıdır. Beyin zarının gerilmesine yol açan basınç artışının nedeni bir tümör, beyin kanaması ya da bir beyin apsesi v.b. olabilir. Bu nedenle baş ağrısı başın herhangi bir kısmında duyulabilir. Yataktan kalktıktan hemen sonra bir baş ağrısı başlayabilir ve bazen mide bulantısı olmaksızın ani kusma ile birlikte sürebilir. Kafatası boşluğu içinde bulunan kan damarlarının genişlemesi, kalbin atışları ile birlikte kendini duyuran zonklama niteliğinde bir baş ağrısına neden olabilir. Bu durum genellikle yüksek ateşle başlar ve aşırı ölçüde alkol alınmasından sonra (akşamdan kalma), yüksek tansiyon ve bazı ilaçların kullanılması nedeniyle kendini gösterir. Bir gerginlik sonucu ortaya çıkan baş ağrısı yavaş, ancak sürekli seyreden bir ağrı niteliğindedir. Genellikle alnın iki yanında ya da başın arkasında duyulur. Ağrı boyuna doğru yayılır ya da boyundan başlar. Boyun kasları da zihinsel zorlanmaya bir tepki olarak gerilebilir Kasları gevşeten yatıştırıcı niteliğindeki hafif uyuşturucu ilaçların genellikle mucizeler yarattığı gözlenmiştir. Boyun kaslarına yapılan masaj (fizyoterapi) da bu ağrının giderilmesinde yardımcı olabilir. Baş ağrısı, orta kulak iltihabı ya da sinüzit gibi bir hastalığın belirtisi de olabilir. Göz bozuklukları da baş ağrısına yol açabilirler.

Baş ağrısının en kötü şekli migrendir. Bu ağrı genellikle başın tek yanında seyreder. Aralıklı gelen sancı niteliğindeki ağrılar çekilmez bir hal alır. Kriz, kafatasının belirli bir kısmında beliren bir sıkışma duygusu ile başlar. Bu dönemde migrenli hastanın gözünde şimşekler çakar, yıldızlar uçuşudur. Bu ilk aşamada kafatasının dışındaki atardamarlar büzüşür, içindekiler ise genişler. Ergotamin türünden bir ilaç ağrıyı kesebilir. Ağrı kesilmediği takdirde, zonklama başlar ve bulantı, kusma, hatta ses ve ışığa karşı aşırı duyarlılık baş gösterir. Zonklama sürekli bir ağrıya dönüşür ve 48 saat sürebilir. Hasta bir kaç saat uyuduğu takdirde ağrı genellikle hafifler. Migren krizinin ikinci aşamasını oluşturan evrede (asıl baş ağrısı) kafatasının içinde ve dışında bulunan kan damarları genişler. Bu seyri izlemeyen, birinci evre olmadan, doğrudan doğruya zonklamanın başladığı bir migren türü de vardır. Migren ağrısı kadınlarda daha sık görülür.