Bağışıklık reaksiyonu yavaşsa, hastalık öldürücü olabilir. Eğer hasta yaşarsa, aynı mikropla yeniden karşılaştığında ağır derecede hasta olması hemen hemen söz konusu olmaz. Bunun nedeni ilk enfeksiyondan edindiği bağışıklık mekanizmasının hemen oluşmasındandır. Kızamık, suçiçeği, kabakulak gibi çocuk hastalıklarında bu durum söz konusudur.

Aktif olarak bağışıklık sağlayan etkene aşı denir. En iyi bilinen aşı da herhalde DTP karma aşısıdır. Genellikle 3, 4, 5 ve 12 aylık çocuklarla üçüncü doğum gününü geçiren çocuklara yapılır. Aşı difteri, boğmaca ve tetanosa karşı korur ve bazen polio aşısı ile (çocuk felci) birlikte yapılır. Difteri aşısı ile tetanos asısı tokzoidlerden meydana gelir. Tokzoid zararsız hale getirilmiş bir çeşit toksindir (enfeksiyonda bakteri tarafından salgılanan zehir). Boğmaca aşısı ölü bakterilerden oluşur; polio aşısı ise ölü polio virüslerinden yapılır (Saik aşısı). Türkiye'de hem Saik aşısı hem de Sabin aşısı kullanılır. Ağızdan alınabilen (sıvı olarak) saik aşısı zayıflatılmış canlı virüsleri içerir. Bilinen en eski aşı 1769 yılında İngiltere'de Edward Jenner (1749-1823) tarafından bulunan ve çiçek hastalığına karşı geliştirilen inek çiçek aşıdır. İnek çiçek virüsü ineklerde çiçek hastalığına yol açar. Bu hastalığa uğrayan ineklerden alınan virüs insanlarda çiçek hastalığını doğurmaz, ancak uygun antikorları uyarır. Bugün hâlâ benzeri bir aşı kullanılmaktadır. Eğer aşı ilk olarak çocuğun doğumundan sonraki yedinci ile on ikinci aylar arasında yapılırsa, sakıncalı bazı komplikasyonların olma şansı azalır; örneğin bir çeşit ansefalit (20.000 aşılamada 1 vaka). Bir yaşından sonra çocuklara, zayıflatılmış canlı virüslerden yapılan kızamık, kızamıkçık ve kabakulak aşıları yapılır. Kız çocuklara kızamıkçık aşısının yapılması salık verilir çünkü bu hastalık gebelik sırasında ortaya çıkarsa, ana karnındaki bebekte sakatlıklara yol açar. Kızamıkçık aşısı olan yetişkin kadınları üç ay süreyle gebe kalmalarına izin verilmez, çünkü zayıflamış virüs bile çocuğa zarar verebilir. Kızamıkçığa yakalanma şansı olan gebe bir kadın virüsle temas ederse, aşılama olanağı artık yoktur; yalnız antikor enjekte edilebilir. Bu da derhal yapılmalıdır. Tüberküloz aşısı (BCG aşısı) uzun zamandan beri vardır (1924 yılından bu yana) ama yalnız bu hastalığa yakalanma şansı çok yüksek olan kişilere yapılır; doktorlar, hemşireler ve tüberküloza yakalananın ailesi gibi. Ölü tüberküloz basilini kapsayan bir sıvıyı deriye çizmek suretiyle bedene sokarak yapılan ünlü Von Priquet testi ile bu sıvının deriye enjekte edildiği Mantoux testi gibi testler aşılama değildir ve bundan ötürü bağışıklık sağlamazlar. Bunlar yalnızca bir kişinin basille teması olup olmadığını öğrenmek için yapılır. Eğer bir kimsenin basille teması olmuşsa birkaç gün sonra deri altındaki enfeksiyon yerinde belirli bir şişlik görülür. Grip aşıları genellikle yalnızca salgın sırasında hastalanma olasılığı en yüksek olan sağlığı bozuk olan kişilere yapılır. Tropikal ülkelere seyahat edecek olan kişiler o ülkelerde mevcut olan bazı tehlikeli hastalıklara karşı aşı olabilirler, örneğin sarıhumma, tifo, kolera gibi.