Sağlık web sayfamıza hoşgeldiniz !!!!

 

Kategoriler

sol menü ok Ana sayfa
sol menü ok Hastalıklar
sol menü ok İncelemeler
sol menü ok Çocuk Sağlığı
sol menü ok Sağlıklı Yaşam
sol menü ok Tedavi Önerileri
sol menü ok Yaşlılık
sol menü ok Psikoloji
sol menü ok İlkyardım
sol menü ok Tıp Sözlüğü
sol menü ok Sağlık Bilgileri
sol menü ok Sağlığımız
sol menü ok İlaçlar
sol menü ok Şifalı Bitkiler
sol menü ok Hastaneler
sol menü ok Sağlıklı Yemek Tarifleri

Sağlık

sol menü ok İnsan ve Çevresi
sol menü ok Sağlık Bilgisi
sol menü ok Beslenme
sol menü ok Vitaminler
sol menü ok Zayıflama
sol menü ok Egzersiz
sol menü ok Beden Bakımı
sol menü ok Ağız Sağlığı
sol menü ok Uyku
sol menü ok Kötü Alışkanlıklar
sol menü ok Tütün
sol menü ok Alkol
sol menü ok Uyuşturucular
sol menü ok Uyarıcılar

Başlıca Hastalıklar

sol menü ok Doğuştan Hastalıklar
sol menü ok Enfeksiyöz Hastalıklar
sol menü ok Ruhsal Hastalıklar
sol menü ok Depresyon
sol menü ok Nevroz
sol menü ok Psikoz
sol menü ok Ateş
sol menü ok İltihaplanma
sol menü ok Yaralar
sol menü ok Urlar
sol menü ok Kanser
sol menü ok Ödem
sol menü ok Mide-Bağırsak Hastalıkları
sol menü ok Damar Hastalıkları
sol menü ok Kan Hastalıkları
sol menü ok Böbrek ve İdrar Yolu
sol menü ok Sinir Hastalıkları
sol menü ok Beyin Hastalıkları
sol menü ok Solunum Sistemi Hastalıkları
sol menü ok Omurilik Hastalıkları
sol menü ok Kemik ve Eklem Hastalıkları
sol menü ok Kas Hastalıkları
sol menü ok Deri Hastalıkları
sol menü ok Kalp Hastalıkları
sol menü ok Kulak Hastalıkları
sol menü ok Cinsel Hastalıklar

Tedavi

sol menü ok İlkyardım
sol menü ok Doktor
sol menü ok Muayene
sol menü ok Radyolojik Muayene
sol menü ok İlaçlar
sol menü ok Ağrının dindirilmesi
sol menü ok Ruhsal Etkili İlaçlar
sol menü ok Antibiyotikler
sol menü ok Hastane
sol menü ok Ameliyat
sol menü ok Doku ve Organ Nakli
sol menü ok Radyoterapi
sol menü ok Diş Tedavisi
sol menü ok Psikiyatrik Tedavi
sol menü ok Doğal Tedavi
sol menü ok Homeopati
sol menü ok Akupunktur

 
 
Balgam Muayenesi
Balgam muayenesi birçok solunum sistemi hastalığında tanıya yardımcı olur. Ama yanıltıcı sonuçları önlemek için balgam örneğinin dikkatli alınması gerekir.
 
 
Solunum hastalıklarının tanısında balgam muayenesi büyük önem taşır. Bu nedenle dikkatle ve titizlikle yapılması gerekir.

Solunum sistemi hastalıklarında fiziksel muayeneden elde edilen veriler çoğu zaman hastanın durumunu yansıtmaktan uzak kalır. Bu nedenle balgamın özellikleri kesin tanıya yardımcı olabilir.
Balgam Nedir?
Balgam solunum yollarından öksürükle atılan salgıdır. Normal koşullarda bronş mukozasının yabancı maddeleri atmak için salgıladığı sıvı miktarı azdır. Balgam genellikle bol miktarda mukus, solunum yolları duvarından kopan az miktarda hücre, bakteri kolonileri, toz tanecikleri ve akyuvarlardan oluşur. Balgam miktarı iltihaplanmaya, örseleyici uyanlara ya da akciğer ödemi gibi hastalık süreçlerine bağlı olarak artabilir. Balgamın görünümü, rengi ve mikroskobik özellikleri hastalığın tanısına yardımcı olur.
  
 
Balgam Örneği Nasıl Alınır?
Balgam muayenesinde temel alınan bölge soluk borusundan akciğerlerdeki bronşiyollere ve hava keseciklerine kadar uzanan solunum yollarıdır. Sağlıklı kişilerde az miktarda ve mikropsuz olan balgam, bu bölgelerde iltihaplanmanın başlamasıyla artar ve ağız boşluğuna geldiğinde, burada bulunan mikropları da içerir. Bu nedenle tükürük ve ağızda her zaman bulunabilecek bakterilerle karışmış balgamın laboratuar incelemesi büyük ölçüde yararsız ve yanıltıcıdır.

Balgam örneği sabah saatlerinde mikropsuz ve saydam bir kaba toplanmalıdır. Toplanan madde tükürükten oluşmuşsa, yeni bir örneğin alınması gerekir. Hastanın balgam çıkaramadığı durumlarda, dile tuzlu su püskürterek balgam çıkarması kolaylaştırılabilir.

Balgamın laboratuarda incelenmesi klinik durumla bağlantılı olmalıdır. Çünkü balgamın laboratuarda incelenme biçimi ve elde edilecek veriler, kuşku duyulan hastalığa göre değişir.

Balgam muayenesi makroskopik inceleme, mikroskobik inceleme ve bakteri araştırması olmak üzere üç aşamadan oluşur.
Makroskopik İnceleme
Öncelikle 24 saatlik balgam miktarı ölçülür. Akciğer ödemi, bronşektazi (bronş genişlemesi), akciğer apsesi ve bazı verem türlerinde bu miktar genellikle 100ml'yi geçer. Ayrıca balgamın kıvamı, rengi ve kokusuna dikkat edilir.

Balgam, içeriğine göre aşağıda belirtilen tiplere ayrılabilir.

• Mukuslu balgam - Beyaz, sedef ya da cam gibi, koyu kıvamlı, iplikçikler biçiminde uzayan, hemen bütünüyle mukus denen mukoza salgısından oluşur. Genellikle akut bronşitin başlangıç evrelerinde görülür.

• Mukus ve irinli balgam - Solunum yollarındaki iltihaplanma ilerledikçe, balgamda parçalanmış akyuvar sayısı artar. Böylece balgam bulanık, mat ve sarı yeşilimsi irin rengini alır. Salgı evresindeki bronşitlerde ve solunum yolu hastalıklarının büyük bölümünde bu tip balgama rastlanır. Balgam bir kaba toplandığında irinli bölümü oluşturan yassı ve madeni parayı andıran yoğun kütleler dibe çöker. Bu tip balgama akciğer vereminde rastlanabilir.

Mukus ve irinli balgam 500cc'yi aşan büyük miktarlara eriştiğinde, bir kaba alınıp bekletilirse üç katmana ayrılır. Üstte köpüklü bir katman bulunur. Bu katman önemli ölçüde hava kabarcıklarıyla karışmış mukus ya da mukus ve irinden oluşur. Orta katman akışkan ve saydam sıvı içerir (seröz katman). En altta ise irin, hücre artıkları ve akciğer dokusu parçacıklarından oluşan irinli katman bulunur. Alt katman ne kadar kalınsa, balgamın irin parçacıkları, doku artıkları ve parçacıklarıyla o kadar yüklü olduğu sonucuna varılır. Bu tip balgama akciğer apsesi, irinli solunum yolu iltihaplan, akciğer kangreni ve bronşektazide rastlanır.

• İrinli balgam - Balgam seyrek olarak yalnızca irin içerir. Bu durum ancak akciğerdeki ya da akciğer zarındaki irin birikintilerinin bronşlara boşalmasıyla ortaya çıkar. Akciğer apsesi olgularında apsenin solunum yoluna açılmasıyla balgam erken evrede irinli-mukusludur. Bunun nedeni balgama bronş ağacından gelen mukusun karışmasıdır.

• Seröz balgam - Saydam sıvı içeren, irin ve mukusla karışmamış balgam genellikle yalnız akciğer ödeminde görülür. Bu durumda balgam içinde bir miktar köpük bulunur. Ayrıca çoğu kez içerdiği kandan ötürü rengi pembedir. Seröz balgam çoğunlukla mukus ya da irinle karışmıştır.

Solunum yollarından birden büyük miktarda saydam, renksiz ve su gibi bir sıvı gelmesi, akciğer zarında ya da mediyastinde (akciğerler arasındaki bölge) ekinokok enfeksiyonundan kaynaklanan kistin (kist hidatik) solunum yoluna açılması sonucu ortaya çıkar.

• Lifli (fibröz) balgam - Bronş ağacının biçimini alan mukus kütlelerinden oluşur. Bronş astımında bronşları tıkayabilen yapışkan mukus tıkaçlarına yol açabilir.

• Kanlı balgam - Yalnız kandan ya da irin ve mukusla karışık kandan oluşabilir. Balgamdaki kan genellikle çizgi biçiminde görülür.

Solunum yolu hastalıklarının hemen hepsinde balgama rastlanabilir. Bunlar grip ve soğuk algınlığı gibi görece hafif, verem ve akciğer enfarktüsü gibi ağır hastalıklar olabilir. Solunum yollarındaki enfeksiyon hastalıklarında mikroorganizmanın çeşidine göre san ya da sarımsı yeşil, irinli ve mukuslu balgam çıkarılabilir. Siyah renkli balgam kömür madencileri ve demiryolu işçilerinde, grimsi mukuslu balgam ya da siyahımsı noktaların bulunduğu balgam sigara içenlerde, mavi balgam renklendirici maddelerin üretiminde çalışanlarda görülebilir.

Bronşektazinin (bronş genişlemesi) yanı sıra, akciğer apsesi ya da kangreni, verem, diyafram altı apsesi ve bronşlarla bağlantılı apseler gibi solunum yollarında ya da akciğerlerdeki iltihaplanmalar en çok balgama neden olan etkenler arasındadır. Bu son olgularda öksürük refleksinin oluşmasından önce bol miktarda balgam toplanır ve toplanan balgam kusmaya benzer bir biçimde düzenli aralarla atılır. Ağzın birden balgamla dolması kusma refleksini uyarır.

Balgam genellikle kokusuz olmakla birlikte bazen çok kötü kokabilir. Havasız ortamda yaşayan bakterilerin ürediği enfeksiyonlarda çıkarılan irinli balgamın kokusu özellikle iyice ağırlaşır.
Mikroskobik İnceleme
Mikroskobik inceleme balgamın içerdiği akyuvarları; öbür kan hücrelerini ve epitel hücrelerini; esnek lifler, Curschmann spiralleri, Charcot-Leyden kristalleri ve ekinokok çengelleri gibi belirli hastalıklardaki özel oluşumları: Koch basili, pnömokoklar gibi hastalık etkeni mikroorganizmaları belirlemeye yarar.

Mikroskopik incelemede balgam, hücresel parçacıkların karıştığı mukus kütlesi biçiminde görülür. Hücrelerin yanı sıra mikroplar da bulunabilir.

• Hücresel parçacıklar - Nötrofil tipi akyuvarlar irinli ya da irinli-mukuslu balgamda bol miktarda ve parçalanmış olarak bulunur. Astım krizlerinde akyuvarların yüzde 60'ından fazlası eozinofildir. Alyuvarlara, akut akciğer hastalıklarında, özellikle kanlı salgılarda bol miktarda rastlanır. Solunum yollan epitelinden kopan hücreler de görülebilir. Epitel hücreleri yassı epitel (üst solunum yolları epiteli), silindirik epitel (bronş epiteli) ya da yuvarlak epitel (hava kesecikleri epiteli) tipinde olabilir. Yuvarlak hücreler yağ cisimcikleri ve siyah antrakoz pigmentleri gibi maddeler içerebilir. Antrakoz özellikle kömür tozlarının çok uzun süre solunmasından kaynaklanan, bu nedenle kömür madeni işçilerinde sık görülen bir solunum sistemi hastalığıdır. Ayrıca mitral hastalığını düşündüren pigmentli hücrelerin belirli bir tanı değeri vardır. Söz konusu hücreler hemosiderin cisimcikleri içeren yuvarlak hücrelerdir. Genellikle mitral hastalığına bağlı olarak akciğerde, kan birikimi sonucunda ortaya çıkarlar.
Mikroskobik muayenede tümör hücrelerine de rastlanabilir. Tümör hücreleri genellikle büyük ve çok çekirdeklidir.

• Özel oluşumlar - Balgamda hastalığa göre değişen bazı özel oluşumlara rastlanır.

- Esnek lifler. Esnek liflerin varlığı akciğer dokusunda yıkıma neden olan verem, akciğer apsesi ve kangren gibi hastalık süreçlerini gösterir.

Taze balgam üzerinde yapılan incelemede esnek lifler büklümlü, çift konturlu, uçları sivri ve ışığı güçlü biçimde kıran bir yapı gösterir. Birbirlerine paralel ya da iç içe girmiş biçimde uzayabilirler.

- Charcot-Leyden kristalleri. Astım krizi sırasında ya da krizden sonra balgamda bulunur. Baklava dilimi ya da iki uzun piramit biçiminde renksiz kristallerdir.

- Curschmann spiralleri. Bunlara da astım hastalarının balgamında rastlanır. Çıplak gözle görülebilecek uzunluğa erişebilirler. Ortada ışığı kıran sarmal bir eksenin çevresinde kıvrılmış mukuslu kılıftan oluşurlar.

- Dittrich tıkaçları. Grimsi ya da sarımsı gri renkte ve darı tanesi büyüklüğünde olan bu tıkaçlar irin parçacıklarından, doku artıklarından ve yağ asitlerinin iğne biçimli kristal kümelerinden oluşur. İrinli solunum yolu iltihaplarında ve bronşektazilerde (bronş genişlemesi) görülür.

- Ekinokok çengelleri. Akciğere ya da bronşa açılmış ekinokok kistlerinin bulunması durumunda rastlanır. Ayrıca balgamda kist zan parçacıkları vardır. Bunlar kıvrılmış katmanlar biçimindedir. Çengellerin ucu kıvrık, yapışma yerleri güçlüdür.

• Hastalık etkeni mikroorganizmalar

- Koch basili araştırması. Balgamın en yoğun olduğu bölgeden alman örnek, bu basilin aside ve alkole dirençli olmasından yararlanılarak kolay görülmesini sağlayan Ziehl-Neelsen boyasıyla boyanır.

Koch basili balgamda bulunmazsa, "zenginleştirme" yöntemine başvurulur. Bu yöntemin amacı bol miktarda basili çok küçük bir alanda yoğunlaştırmaktır. Zenginleştirme yöntemiyle de sonuç alınmazsa, örneği özel besiyerlerine ekerek ya da deney hayvanına vererek biyolojik araştırma yapılabilir. Balgam mikropsuz tuzlu su eriyiğiyle karıştırılarak kobayın kalçasına enjeksiyonla verilir. Yaklaşık bir ay sonra hayvan öldürülür. Balgamda mikrop varsa karın ya da kasık lenf bezlerinde iltihaplanma olduğu görülür.

- Pnömokok, streptokok, stafilokok araştırması. Bu bakteriler solunum yollarının alışılmış mikroorganizmaları olduklarından fazla önem taşımazlar. Mikroskop muayenesinde mantarlara ve spiroketlere rastlanabilir. Ama bunların da tanı değeri yoktur.
Kültür İncelemesi
Alınan balgam örneğinin üretildiği besiyeri kültür ortamı olarak adlandırılır. Burada mikropların üremesi balgamda bulunacak hastalık etkenlerine ilişkin yararlı bilgi verebilir.

Solunum yolu ya da akciğer iltihabı söz konusu olduğunda, balgamda etken mikroplar üretilmişse bu mikropların hangi antibiyotiklere duyarlı olduğunu saptamak amacıyla antibiyogram yapılır.

Bu işlemde balgamın bakteriyolojik incelemesinin hangi koşullarda tanıya yararlı olabileceğini ayırt etmek önemlidir. Akciğer iltihaplarında kan kültürü daha doğru sonuç verebilir. Balgamın çıkış yolu, hastalık etkeni olmayan mikropların da karışmasına yol açtığından bakteriyolojik incelemenin işlevselliğini azaltır.

Akciğer enfeksiyonlarına yol açan mikropların araştırılması sırasında, ilgili kişinin evde mi, yoksa hastanede mi bulunduğu önemlidir. Çünkü bakteri türleri içinde bulunulan ortama göre değişir. Ayrıca insanlarda en sık hastalığa yol açan mikroorganizmalar göz önüne alınmalıdır.

Mikropların sayısı da önemlidir. Bir bakteri türünün hastalık etkeni olabilmesi için, bir birim balgam örneğinde belirli bir sayının üstünde olması gerekir. Balgamda bakteri sayımı, örneğin alınmasından sonra en çok bir saat içinde yapılmalıdır. Zamanla başka bakteriler balgamda üreyebildiğinden yanlış sonuçlara yol açabilir. Ayrıca Haemofilus gibi bazı mikroorganizmalar balgamda en fazla 1-2 saat yaşar.

Balgam verem, akciğer iltihabı, bazı kronik solunum yolu iltihaplan, pnömokoklar, Haemophilus influenzae, Corynebacterium diphteriae gibi hastalık etkenlerini içerebilen bir salgıdır. Bazen normal koşullarda solunum yollarında bulunan mikrokoklar, streptokoklar gibi mikroorganizmalar da hastalık etkenine dönüşebilir.

Balgamda virüs araştırması son derece zor bir işlemdir. Yalnız viroloji konusunda üst düzeyde uzmanlaşmış laboratuarlarda yapılabilir. Bu işleme büyük salgınlara yol açan virüsleri belirlemek amacıyla başvurulur.
Tümör Hücrelerinin Araştırılması
Balgamda ya da bronş sıvılarında tümör hücrelerinin araştırılması günümüzde basit bir yöntem durumuna gelmiştir. Bu işlem bronş-akciğer kanserlerinin tanısında en çok başvurulan inceleme biçimidir. Çeşitli etkenler incelemenin sonuçlarını olumsuz biçimde etkileyebilir. Bu nedenle yapılan işlemler çok sayıda örnek üzerinde en az üç kez yinelenmelidir.

Örnek miktarının yetersiz olması ya da örneğin tümörü çevreleyen iltihaplı ya da ölü dokudan alınması yanıltıcı sonuçlar verebilir. Gene de balgam muayenesiyle akciğer kanserlerinin yüzde 60'tan çoğuna tam konabilmektedir. İncelenecek örnek, bronş içinden yıkama yoluyla alınırsa, doğru tanı koyma oranı artar.
 

Yaşam Devresi

sol menü ok Doğacak Çocuk
sol menü ok Doğacak Çocuk 2
sol menü ok Düşük ve Kürtaj
sol menü ok Doğum
sol menü ok Yeni Doğmuş Bebek
sol menü ok Yeni Doğmuş Bebek Hastalıkları
sol menü ok Bebek
sol menü ok Bebeğin Beslenmesi
sol menü ok Yuva Öncesi Dönem
sol menü ok Yuva Dönemi
sol menü ok Okul Çağındaki Çocuk
sol menü ok Sorunlu Çocuklar
sol menü ok Ergenlik
sol menü ok Cinsellik
sol menü ok Kadın ve Erkek
sol menü ok Üretken Dönem
sol menü ok Doğum Kontrolü
sol menü ok Gebelikte Kadın
sol menü ok Çocuksuzluk
sol menü ok Yaşlılık
sol menü ok Ölüm

İnsan Bedeni

sol menü ok Baş ve Boyun
sol menü ok Göğüs
sol menü ok Karın
sol menü ok Sırt
sol menü ok Kol ve Bacaklar
sol menü ok Hücre, Doku ve Organlar
sol menü ok Kalıtım
sol menü ok Metabolizma
sol menü ok Solunum
sol menü ok Konuşma
sol menü ok Konuşma Bozuklukları
sol menü ok Sindirim Sistemi
sol menü ok Sindirim
sol menü ok Sindirim Bozuklukları
sol menü ok Dişler
sol menü ok Kan Dolaşımı
sol menü ok Kan
sol menü ok Kalp
sol menü ok Dolaşım Bozuklukları
sol menü ok Lenf Sistemi
sol menü ok Bağışıklık
sol menü ok Bağışıklık Bozuklukları
sol menü ok Böbrekler ve İdrar Yolları
sol menü ok Sinir Sistemi
sol menü ok Beyin
sol menü ok Bilinç Bozuklukları
sol menü ok Omurilik
sol menü ok Hormonlar
sol menü ok Hormon Bezleri
sol menü ok Hormon Bozuklukları
sol menü ok Kemik ve Eklemler
sol menü ok Kas Sistemi
sol menü ok Deri
sol menü ok Göz
sol menü ok Göz Bozuklukları
sol menü ok Kulak
sol menü ok Koku ve Tat Alma
sol menü ok Cinsel Organlar
sol menü ok Cinsel İlişki
sol menü ok Cinsel İlişki Sorunları

Doktorlar

sol menü ok Doç.Dr.Teoman Kadıoğlu
sol menü ok Prof.Dr. Derin Kösebay
sol menü ok Dr.Mehmet Öz

 

Copyright © 2009-2012  www.saglikweb.com iletişim : admin@saglikweb.com

  Sitemizde yayınlanan konular kesinlikle tedavi amaçlı değildir. Bilgilendirme amaçlıdır.

    Bu site en iyi 1024x768 çözünürlükte görüntülenmektedir.

Sitemap / robot

  haberler