|
|
|
Artroskopi |
Artroskopi, cerrahi kesiğe gerek
kalmadan eklem içinin görerek incelenmesini sağlayan bir
yöntemdir.
Artroskopi, ilk kez 1970'lerde Japonya'da uygulanmaya başladı.
Uygulama kolaylığı nedeniyle birkaç yıl içinde yaygınlık
kazanarak geliştirildi. Omuz, dirsek, el bileği, kalça ve ayak
bileği eklemleri hastalıklarının tanı ve tedavisinde yararlı bir
inceleme yöntemidir. Ama en çok diz ekleminde kullanılır. |
|
|
Artroskopide eklem içine artroskop adlı bir alet sokulur. Eklem
içini görmeye yarayan bu alet küçük bir teleskopu andırır.
Ekleme uzatılan en çok 4mm çapında metal bir borunun içinde
gerekli aydınlatmayı sağlayan optik lifler bulunur. Ayrıca alet
aydınlatılan bölgeyi görmeye yarayan bir mercek sistemini
içerir. Ortopedist, artroskopu eklem boşluğuna sokabilmek için
eklemi saran dokularda küçük bir delik açar.
Bu yöntemle incelenecek bölge hem doğrudan görülebilir, hem de
alete eklenecek minik bir video kamerasıyla eklem boşluğunun
görüntüsü ekrandan hemen ya da kaydedilerek, daha sonra
ayrıntılı bir biçimde incelenerek gerekli tedavi biçimine karar
verilebilir. |
|
İşlevi |
Artroskopi, tanıya yardımcı olduğu
gibi, birçok eklem hastalığının en başarılı biçimde tedavi
edilmesini sağlayarak ortopediste yardımcı olur. Artroskopun
kılavuzluğunda küçük cerrahi araçlar, dokuların derinliklerine
doğru çeşitli yönlerde ilerletilir. Böylece cerrahi kesi
yapılmadan her manevra, görüntünün yansıtıldığı ekranda
izlenerek gereken biçimde tamamlanır.
Buraya kadar yapılan açıklamalardan da anlaşılacağı gibi
artroskopi, hastanın anlattıkları, elle muayene, laboratuar
incelemeleri ve radyolojik yöntemlerden farklı olarak dolaylı
değil, görerek doğrudan tanı koymayı sağlar. Çoğu zaman, bir
eklem bütünüyle görülebildiğinden başka bir tanı yöntemine gerek
kalmaz. Hastalıkla ilgili bozukluklar gözlenerek, en uygun
tedavi yöntemi seçilebilir ya da artroskopi aracılığıyla cerrahi
girişime karar verilebilir. |
|
|
Artroskopi, genellikle diz eklemine yapılan girişimlerde
ortopedistlerin en değerli yardımcısıdır. Karmaşık yapıdaki bu
eklemde bulunan menüsküs adlı lifsi kıkırdak ve eklem bağları bu
alet yardımıyla kolaylıkla incelenebilir. Gene diz cerrahisinde,
örneğin menüsküslere yapılacak girişimlerde artroskopiden
yararlanılır.
Eklem boşluğunu örten sinovya zarındaki bütün bozukluklarda,
artroskop aracılığıyla biyopsi örneği alınarak incelenir.
Gut, bazı artrit tipleri (özellikle verem artriti) ve Reiter
hastalığında kesin tanı sağlamasının yanı sıra, bu hastalıkların
klinik gelişimleri de artroskopiyle izlenebilir.
Artroskopiyle uygulanan cerrahi girişimde derin dokular tedavi
edilirken yüzeysel dokuların zarar görmesi engellenmiş olur. Bu
nedenle, bölgesel ve genel komplikasyon tehlikesi en aza
inerken, hastanın günlük yaşamına dönme süresi kısalır.
Günümüzde artroskopi yöntemiyle uygulanan cerrahi girişimde elde
edilen başarı, klasik cerrahi uygulamalar düzeyine ulaşmıştır.
Bu sonuç temel olarak geliştirilen üstün özellikli cerrahi
aletlere bağlıdır.
Özel makaslar ve çok küçük bisturiler, başta menisküs olmak
üzere pek çok hasta dokunun çıkarılması için gerekli araçlardır.
Bu nedenle artroskopi, tanı ve tedavi sorununun bulunduğu hemen
her koşulda kullanılabilecek bir yöntemdir. Örneğin diz
ekleminin kilitlendiği durumda, yalnızca kilitlenme nedeninin
saptanmasına değil, kilitlenmenin cerrahi girişimle açılmasına
da yardımcı olur. Bir menüsküs lezyonunda, travmaya bağlı olarak
eklem aralığında birtakım kopmuş serbest kıkırdak ya da menüsküs
parçacıkları bulunabilir ve bunlar dizde kilitlenmeye neden
olabilir. Artroskopiden yararlanarak gerekli tedavinin
uygulanması durumunda hasta, başka yöntemlere göre çok daha kısa
sürede günlük yaşamına dönebilir. |
|
Uygulama Zamanı |
Artroskopi yukarıda anlatılan bütün
yararlarına karşın hasta için bazı istenmeyen sorunlar
yaratabilir. Bu nedenle artroskopiye her türlü eklem
hastalığında başvurulacak bir yöntem olarak bakılamaz.
Ortopedist bütün verileri özenle değerlendirdikten sonra
artroskopi yapılıp yapılmamasına karar verir. Hastanın yaşamı ve
yaptığı işler, örneğin sporcu olması da alınacak kararda rol
oynar.
Ortopedi alanında yapılan çalışmalar artroskopiyi daha
yetkinleştirme ve daha hızlı sonuç veren yöntemler geliştirme
aşamasındadır. Lazer teknolojisiyle donatılmış artroskopların
kullanıma girmesi, eklem kıkırdağından alınan örneklerin hücre
kültürü yapılarak çoğaltılıp eklem yüzeylerine yeniden
yerleştirilmesi gibi yenilikler yakın geleceğin gelişmeleri
arasında sayılabilir. |
|
|
