Beyin hastalıklarının çok çeşitli nedenleri vardır. Beyin dokusu zedelendiğinde hasarın yerine göre, felç veya bilinç bozuklukları görülür. Bu bölümde beyin sarsıntısı, inme ve beyin iltihaplanması ele alınacaktır. Beyin sarsıntısı kafatasının sadmeye uğramasından meydana gelir. Hafif vakalarda beynin işleyişinde herhangi bir bozukluk görülmez fakat çeşitli çarpmalarda bozukluk meydana gelir. İnme, beyinde bulunan kan damarlarındaki bozulmadan ötürü oluşur. Beyin iltihaplanması beyin dokusunu ve beyin zarlarını etkiler.

Menenjit: Beyin zarları (meninks) iltihaplandığında tahriş olurlar (menenjizm). Bu zarları gererek doktor teşhise varabilir. Örneğin, hastanın başını öne eğebilmesi olanağı yoktur (ense sertliği). (Menenyizm) bazen beyin zarları arasında kanama ile de ortaya çıkar. Etken bağlı olarak belli başlı iki tip enfeksiyon vardır: virütik menenjit ve bakteriyel menenjit. Beyin zarı tahrişin belirtisine ek olarak hastada baş ağrısı, (genellikle yüksek) ateş, mide bulantısı, kusma, zihinsel bozukluklar ve bilincin kaybolması gibi arazlar baş gösterir. En ağırı menengekokların neden olduğu beyin-omurilik menenjitidir (neisseria menenjiti).

Beyin-omurilik menenjiti salgını bazen büyük gruplar halinde iç içe yaşayan çocuklar ve gençler arasında görülür. Menengekoklar hastalığa neden olmadan evvel gençlerin boğazında yerleşirler. Bebeklerde görülen menenjitin belirtileri büyüklerinkinden çok farklıdır: genel keyifsizlik, dalgınlık, kusma ve bıngıldağın dışarı fırlaması en önemli belirtilerdir. Beyin zarları tahriş oluğu için bebek, altını değiştirmek için bacakları yukarı kaldırıldığında ağlar. Bakteriyel menenjitin tedavisi yüksek dozda antibiyotik almaktan ibarettir. Ama bunun da tehlikeleri vardır. Tedaviye zamanında başlanırsa sonuç genellikle olumludur. Ciddi bir komplikasyon Waterhouse-Friderichsen sendromudur.

Virütik menenjite viruz enfeksiyonu neden olur ve bunu tüberküloz, frengi ve mantardan ayırmak gerekir. Klinik görünümü cerahatli menenjittekinden daha az ağır olarak ilerler. Beyin zarı tahriş olmasına karşın genellikle daha hafiftir ama hastada baş ağrısı ve ateş görülür. Hastalık birkaç hafta içinde geçer.

Beyin iltihabı: Menenjitte beyin dokusunun iltihaplanması normaldir. Buna ek olarak beyin iltihabının (ansefalit) en önemli belirti olduğu başka hastalıklar vardır. Beyin iltihabı ateş ve beyin işlevlerindeki bozukluklarla birlikte görülür. Baş ağrıları, kusma fotofobi (ışıktan korkma) ve bilinç bozuklukları da ortaya çıkar. Çoğu zaman kabakulak ve ECHO virüsleri gibi virüslerden ileri gelir. Genellikle hastalık hafif geçer ve hasta kendi kendine bir veya iki haftada iyileşir. Ancak iltihaba herpes simpleks virüsü neden olmuşsa öldürücü olabilir. İlk devrede hastalık cerahatli menenjite benzer ancak beyin işlevlerindeki bozukluktan beynin bazı kısımlarının etkilendiği anlaşılır. Beyin iltihabı ayrıca kızamık, suçiçeği, kızamıkçık ve Pfeiffer hastalığı gibi enfeksiyöz hastalıkların komplikasyonu olarak da meydana gelir. Büyük bir olasılıkla bu durum, bir bağışıklık reaksiyonunun sonucudur ve hastalığın başlangıcından 4-12gün arasında belirir. Kızamıktan sonraki iltihaplanma özellikle ciddidir. Her 1000 kızamık olayının birinde görülür ve on hastadan birinde de öldürücü olur. Yaşayan hastada da genellikle felç, sara ve zihinsel bozukluklara yol açan beyin hasarları görülür. Özellikle bu komplikasyondan ötürü kızamık aşısının yapılması salık verilir.